Een moestuin zonder bonen? Onmogelijk

Een moestuin en bonen. Of je nu een enkele moestuinbak hebt of een mega-grote volkstuin: bonen horen erbij.

Oók in de Makkelijke Moestuin.
Spekbonen plukken in de Makkelijke Moestuin
Spekbonen oogsten van het klimrek

In elke moestuin horen boontjes?

Ja. Wat mij betreft wel.

Verse boontjes uit eigen tuin zijn hartstikke lekker: veel lekkerder dan die uit de winkel. Ze zijn vrij makkelijk te telen, nemen weinig ruimte in, en geven een grote opbrengst.
Stamboontjes in een Makkelijke Moestuin mini: enorme oogst op een klein oppervlak
Een vak stamboontjes in een Makkelijke Moestuin mini
Met de oogst kun je van alles doen: koken, roerbakken, kort-gekookt door salades en door de soep.

Ik eet ze veel en teel ze elk jaar. Vooral bonen waar je de verse peulen van eet, zoals sperziebonen. Droogbonen die je teelt voor de bonen zelf - zoals witte en bruine bonen - teel ik niet.

Vrij makkelijk te telen? Zijn er dan ook haken en ogen?

Dat valt reuze mee. Maar bonen houden van lekker mooi weer en niet van natte voeten.

Bonen zaai je van begin mei tot eind juni. Dan moet het wel warm en droog zijn, want bij kou en regen komen de bonen niet goed op. En laat dat nu net geen garantie zijn in Nederland.
Zaailingen van spekboon
Zaailingen van spekboon (foto Silvia Hietbrink)
Bovendien zijn de jonge zaailingen erg kwetsbaar voor nachtvorst. En voor slakken. Of pikken vogels ze meteen weer weg.

Maar komen de plantjes ongeschonden door de eerste weken heen, dan is het verder appeltje-eitje. Dan hoef je er amper meer naar om te kijken, tot het moment dat je kunt oogsten.

Zaai je bonen voor

Na een aantal jaren met koude meimaanden, zaai ik mijn boontjes voortaan voor. Want zaailingen van bonen kun je goed verplanten.

Voorzaaien doe je in een potje of bakje met MM-voorzaaimix-kokos
Bonen voorzaaien in potjes met Makkelijke Moestuin voorzaaimix
Bonen voorzaaien in potjes met voorzaaimix
In de app staat precies beschreven hoe je dat moet doen, maar het komt hier op neer:

Vul een grote airpot met voorzaaimix. Maak de mix vochtig (niet nat!) en druk er 10-12 bonen in, ongeveer 2-3 cm diep. Daarna zet je het potje op een warme plek.

Tussen 4 tot 7 dagen komen de eerste kiemen tevoorschijn. Dan zet je het potje goed in het licht, en na nog een dag of 2 zijn de meeste wel opgekomen en mogen ze naar je bak.
Voorgezaaide snijbonen
Voorgezaaide snijbonen
Daar maak je ruime gaatjes of geultjes in de mix en zet je de zaailingen erin. Worteltjes naar beneden en groen naar boven 😉

Geef ze wat water, maar alweer: niet te veel.

Zijn er veel vogels en slakken in je tuin, dek ze dan de eerste dagen nog even af. Bijvoorbeeld met een muts, of een leeg fruitbakje uit de supermarkt.

Zaaien in een MM-mini

Dat voorzaaien hoef je niet te doen als je je bonen in een MM-mini teelt.

Omdat je die bij koud en nat weer makkelijk even binnen zet, kun je daar - als je wil - wél rechtstreeks in zaaien.
Een MM-mini met boterbonen kan met slecht weer in de kas.
Deze MM-mini met boterbonen kan met slecht weer in de kas.

Wat is het verschil tussen stambonen en stokbonen?

Het belangrijkste verschil is de hoogte.

Stam- of struikbonen worden ongeveer 40 tot 60 cm hoog. Er passen 9 plantjes in een vak van 30 bij 30 cm.

Tijdens de groei geef je ze steun door er een u-vorm van tuingaas overheen te zetten. Zo hou je ze netjes rechtop en binnen het vak.
Geef stambonen steun met een rekje van tuingaas
Rekje van tuingaas geeft steun aan stambonen
Stokbonen worden hoog en blijven maar groeien. Geef je ze de kans, dan halen ze met gemak de drie meter of meer. 

Op die hoogte is het lastig plukken. Onze klimrekken zijn dus 2 meter hoog. Komen de planten daar bovenuit, dan leid ik de ranken naar opzij.
Stokbonen groeien boven klimrek uit
Stokbonen komen boven klimrek uit
Er passen 8 planten in een vak: 4 aan de voorkant van het klimrek en vier aan de achterkant.

Zo lang mogelijk oogsten

Zelf probeer ik de oogst zo lang mogelijk te rekken door vroeg te beginnen met zaaien en zo lang mogelijk daarmee door te gaan.

Als je stambonen én stokbonen teelt, oogst je met een beetje mazzel vanaf begin juli tot aan de eerste vorst.

Van de stokbonen oogst ik vaak nog in november:
Laatste oogst stokbonen op 10 november 2019
Laatste oogst stokbonen op 10 november 2019

Wanneer oogsten - en hoelang?

Stambonen bloeien eerder dan stokbonen. Daarom kun je daar al vrij snel van oogsten: al na een week of acht.

Die oogst duurt ongeveer twee tot drie weken. Heb je alle boontjes geplukt - en zie je ook geen bloemetjes meer, dan haal je de planten eruit.
Stamboontjes of lage sperziebonen oogsten
Stamboontjes oogsten
Om stambonen zo lang mogelijk te oogsten, zaai je vanaf half mei tot eind juni elke twee weken een nieuw vak in. Dan pluk je van half juli tot half september.

Bij stokbonen is dat anders. Die stoppen eerst al hun energie in de groei omhoog.
Stokboon vindt de weg omhoog aan het klimrek in de Makkelijke Moestuinbak
Stokboon op de weg omhoog
Daarom bloeien die ook later dan de lage soorten en kun je de eerste bonen op z'n vroegst pas na een week of negen plukken.

Daar staat tegenover dat stokbonen blijven doorgroeien en bloeien. Er komen dus telkens nieuwe bonen aan dezelfde planten en je hoeft geen nieuwe vakken in te zaaien.

Zijn er veel verschillende soorten?

Ja, best wel. Honderden. Alleen al van de ‘gewone’ sperzieboon kun je veel soorten vinden. Dan heb je ook nog snijbonen, spekbonen, pronkbonen, boterbonen, naaldbonen, chinese bonen en kousebandbonen. Dan ben ik er vast nog een aantal vergeten.
V.l.n.r.: snijbonen, boterboontjes en spekbonen van de Makkelijke Moestuin
V.l.n.r.: snijbonen, boterboontjes en spekbonen
Daarnaast zijn er nog bonen waarvan je alleen de bonen eet: vers of gedroogd. Bruine bonen, witte bonen, noem maar op. Maar die teel ik niet: dat duurt te lang en brengt te weinig op.

Welke bonen teel je zelf?

Omdat ik veel bakken heb en veel klimrekken, teel ik én stambonen én stokbonen. Door de jaren heen probeerden we al veel soorten uit, maar nu houden we het bij 4 soorten.

Twee lage stambonen:
En twee hoge stokbonen:

Waar kun je ze kopen?

Wat denk je? In de shop natuurlijk 😀

Op de zakjes staat hoeveel plantjes in een vak passen, hoe hoog ze worden en of ze bij een klimrek moeten. Een uitgebreide handleiding per soort vind je bij de producten in de shop, en van de app krijg je stap-voor-stap begeleiding.

En nog een laatste tip: je kunt de zakjes los kopen, maar ook in voordelige pakketjes.

Zo zitten de stokbonen in het zadenpakket Klimmers en de groene stambonen in het zadenpakket Basis. De gele boterboontjes zijn wel alleen los te koop. 

Succes!

Moestuintips in je mailbox

Geef je op en ontvang actuele info waar je echt iets aan hebt. Zoals de 3 fouten die bijna alle beginners maken - en hoe jij ze voorkomt.

Jouw gegevens? Die zijn bij ons super veilig. Zie onze Privacy verklaring