- Voorzaaien en al snel naar buiten
- Hoe plant je zomergroentes in je bak?
- Zaaien in een vak van je moestuinbak
- Uitdunnen zaailingen: wat, waarom en hoe?
- Voorkiemen van peultjes, erwten en sugarsnaps
- Wat is voorzaaien en bij welke planten doe je dat?
- Binnen (tomaten) voorzaaien, hoe doe je dat?
- Tomaten verpotten
- Voorzaaien van courgettes, komkommers en pompoenen
- Afharden van zaailingen
- Hoe lang blijven zaden goed
- Zijn je oude zaadjes nog goed?
- Zelf zaden oogsten
- Wortelgroentes mag je nooit verplanten
- Hoe hou je voor-gezaaide plantjes goed op de vensterbank?
- Voorzaaien en al snel naar buiten
- Hoe plant je zomergroentes in je bak?
- Zaaien in een vak van je moestuinbak
- Uitdunnen zaailingen: wat, waarom en hoe?
- Voorkiemen van peultjes, erwten en sugarsnaps
- Wat is voorzaaien en bij welke planten doe je dat?
- Binnen (tomaten) voorzaaien, hoe doe je dat?
- Tomaten verpotten
- Voorzaaien van courgettes, komkommers en pompoenen
- Afharden van zaailingen
- Hoe lang blijven zaden goed
- Zijn je oude zaadjes nog goed?
- Zelf zaden oogsten
- Wortelgroentes mag je nooit verplanten
- Hoe hou je voor-gezaaide plantjes goed op de vensterbank?
Wat is voorzaaien, en bij welke planten doe je dat?
De meeste zaden zaai je meteen buiten, op de plek waar je planten opgroeien. Maar sommige groentes zaai je eerst binnen vóór, in potjes.
Dat voorzaaien doe je omdat de zaadjes binnen sneller opkomen, en - als je ze goed verzorgt - beter uitgroeien tot mooie plantjes.
Die plantjes zet je dan later in je moestuinbak, als het weer wat beter of warmer is.
Die plantjes zet je dan later in je moestuinbak, als het weer wat beter of warmer is.
Moet je voor het voorzaaien veel doen?
Méér dan voor gewoon zaaien.
Zaaien doe je direct in je bak en meteen op de goede plek. Daar ontkiemen de zaadjes, komen de zaailingen op en groeien de plantjes tot je ze oogst. Daar heb je dus amper werk aan.
Vóórzaaien doe je binnen, in potjes. Daarin komen de zaailingen op.
Sommige soorten mogen dan al snel naar buiten. Dat is vrij makkelijk en daar vertel ik later meer over.
Maar andere soorten moeten eerst nog een poosje binnenblijven. In een kas of op de vensterbank. Daar geef je die plantjes dan precies genoeg licht, voeding en warmte om goed op te groeien. Net zo lang tot ze sterk en groot genoeg zijn om buiten in je bak te planten.
Dat is meer werk. Want om buitenplanten binnen goed op te laten groeien, moeten de omstandigheden wel goed zijn. En op een vensterbank is dat makkelijker gezegd dan gedaan.
Zaaien doe je direct in je bak en meteen op de goede plek. Daar ontkiemen de zaadjes, komen de zaailingen op en groeien de plantjes tot je ze oogst. Daar heb je dus amper werk aan.
Vóórzaaien doe je binnen, in potjes. Daarin komen de zaailingen op.
Sommige soorten mogen dan al snel naar buiten. Dat is vrij makkelijk en daar vertel ik later meer over.
Maar andere soorten moeten eerst nog een poosje binnenblijven. In een kas of op de vensterbank. Daar geef je die plantjes dan precies genoeg licht, voeding en warmte om goed op te groeien. Net zo lang tot ze sterk en groot genoeg zijn om buiten in je bak te planten.
Dat is meer werk. Want om buitenplanten binnen goed op te laten groeien, moeten de omstandigheden wel goed zijn. En op een vensterbank is dat makkelijker gezegd dan gedaan.
Hoezo. Je stopt toch gewoon een zaadje in een potje?
Klopt, maar er komt toch wel wat meer bij kijken.
De eerste fase van het ontkiemen is niet zo moeilijk. Daarvoor heeft een zaadje warmte en vocht nodig.
Is het te droog of te koud, dan gebeurt er niets. Daarom komen zaadjes in de winter niet op. Maar te nat en te warm is óók niet goed: dan gaan de net ontkiemde zaadjes snel schimmelen.
Is het te droog of te koud, dan gebeurt er niets. Daarom komen zaadjes in de winter niet op. Maar te nat en te warm is óók niet goed: dan gaan de net ontkiemde zaadjes snel schimmelen.
Daarnaast hebben jonge plantjes 3 dingen nodig:
1: Genoeg daglicht
Als dat licht van boven komt, dan is er niets aan de hand. Maar wij moeten het doen met een lichte vensterbank. Om dan toch te voorkomen dat de plantjes scheef gaan groeien, moet je de potjes elke dag een kwartslag draaien.
Gebruik je de app, dan geeft die je elke dag een seintje om je daaraan te herinneren.
1: Genoeg daglicht
Als dat licht van boven komt, dan is er niets aan de hand. Maar wij moeten het doen met een lichte vensterbank. Om dan toch te voorkomen dat de plantjes scheef gaan groeien, moet je de potjes elke dag een kwartslag draaien.
Gebruik je de app, dan geeft die je elke dag een seintje om je daaraan te herinneren.
2: De juiste temperatuur
Een zonnige vensterbank is al snel te warm. Dan groeien de zaailingen te hard, krijgen ze lange slappe steeltjes en zie je dit:
Een temperatuur van rond de 15 graden is veel beter. Daarom zetten ervaren moestuinders hun zaailingen direct na het opkomen op een lichte, onverwarmde slaapkamer of voor het raam in de bijkeuken. Of in een kas.
3. Genoeg voeding en vocht - maar niet te veel
Een zaailing heeft maar weinig voeding nodig, en in potgrond zit al snel te veel. Vergelijk het maar met een baby: die geef je de eerste tijd ook geen 3-gangen menu. Daarom is een speciaal voorzaaimengsel - zoals de MM-voorzaaimix - veel beter: daar zit minder voeding in.
3. Genoeg voeding en vocht - maar niet te veel
Een zaailing heeft maar weinig voeding nodig, en in potgrond zit al snel te veel. Vergelijk het maar met een baby: die geef je de eerste tijd ook geen 3-gangen menu. Daarom is een speciaal voorzaaimengsel - zoals de MM-voorzaaimix - veel beter: daar zit minder voeding in.
Maar wordt het plantje groter - en moet het toch nog een paar weken binnen blijven - dan heeft het meer voeding nodig. Zoals bij tomaten: die staan al snel een maand of twee op de vensterbank. Daarom zet je die halverwege over naar een grotere pot met gewone mix.
Voor vocht geldt hetzelfde: zonder vocht gaat een plantje dood. Maar geef je ze teveel dan wordt het ook niks: dan zijn de worteltjes voortdurend nat en kunnen die makkelijk gaan rotten.
En wat doe je verder?
Goed voor je plantjes zorgen. Nét zo lang tot ze groot genoeg zijn en het buiten warm genoeg is. Voor groentes die niet tegen kou kunnen, is dat op zijn vroegst half mei.
Dan laat je ze eerst een paar dagen wennen aan de buitenlucht, dat noem je afharden.
Dan, na een dag of 5, plant je ze op de uitgekozen plek in je moestuinbak.
Door dat verplanten worden de worteltjes altijd wel wat verstoord, zelfs als je het heel voorzichtig doet. Maar meestal zijn ze daar een week later wel overheen en groeien ze dan weer verder.
Door dat verplanten worden de worteltjes altijd wel wat verstoord, zelfs als je het heel voorzichtig doet. Maar meestal zijn ze daar een week later wel overheen en groeien ze dan weer verder.
Hmmm, ik snap het. Jij bent dus geen fan van voorzaaien?
Jawel hoor, maar alleen als dat zin heeft. Ik doe het dus zeker niet bij de soorten die je net zo goed meteen in je bak kunt zaaien.
Maar bij sommige soorten - zoals de zomergroentes - kom je er gewoon niet onderuit. En er zijn soorten waarbij het niet echt nodig is, maar wel heel slim.
Ik loop ze allemaal met je door:
Maar bij sommige soorten - zoals de zomergroentes - kom je er gewoon niet onderuit. En er zijn soorten waarbij het niet echt nodig is, maar wel heel slim.
Ik loop ze allemaal met je door:
Soorten die na het voorzaaien vrij lang binnen blijven
Tomaten
Rond eind maart zaai ik mijn tomaten voor.
Dat moet ook wel, want tomaten doen er al snel 4 maanden over om van een zaadje uit te groeien naar een plant waar je rijpe tomaten van oogst. En al die tijd heeft de plant veel warmte en zonlicht nodig.
Begin je pas met zaaien als het buiten warm genoeg is - zo rond eind mei - dan ben je te laat. Want in september worden de dagen al korter en koelt het snel af. Zo valt je oogst flink tegen.
Maar zaai je ze rond eind maart binnen voor, dan zet je tegen eind mei al een mooie tomatenplant in je bak. En oogst je vanaf eind juli tot half oktober een massa tomaatjes.
Courgettes, komkommers en pompoenen
Tussen eind april en half mei zaai ik komkommers, courgettes en pompoenen voor. Ook die hebben voor het ontkiemen veel warmte nodig en dat kan dus alleen maar binnen.
Zijn ze eenmaal opgekomen, dan groeien de zaailingen snel op. Daarom zaai je ze in de grotere airpotten en verhuis je ze eind mei naar je moestuinbak.
Met dat voorzaaien voorkom je ook dat de vogels de zaden wegpikken, of dat slakken de kleine zaailingen opeten.
Zijn ze eenmaal opgekomen, dan groeien de zaailingen snel op. Daarom zaai je ze in de grotere airpotten en verhuis je ze eind mei naar je moestuinbak.
Met dat voorzaaien voorkom je ook dat de vogels de zaden wegpikken, of dat slakken de kleine zaailingen opeten.
Basilicum
Basilicum houdt ook van warmte en doet het verrassend goed op de vensterbank. Beter dan alle andere soorten.
Daarom kun je basilicum ook best goed telen als kamerplant. Ze worden dan niet zo groot en stevig als buiten, maar dan heb je in het vroege voorjaar of het late najaar toch nog lekker verse basilicum in huis.
Ook voor de zomerteelt buiten zaai ik ze altijd voor: vanaf maart tot en met juli. Want als er iets is waar slakken écht dol op zijn, dan zijn het wel jonge basilicum plantjes.
Daarom kweek ik ze voor op de vensterbank, en zet ze pas in de tuin als het al redelijk grote plantjes zijn.
Daarom kun je basilicum ook best goed telen als kamerplant. Ze worden dan niet zo groot en stevig als buiten, maar dan heb je in het vroege voorjaar of het late najaar toch nog lekker verse basilicum in huis.
Ook voor de zomerteelt buiten zaai ik ze altijd voor: vanaf maart tot en met juli. Want als er iets is waar slakken écht dol op zijn, dan zijn het wel jonge basilicum plantjes.
Daarom kweek ik ze voor op de vensterbank, en zet ze pas in de tuin als het al redelijk grote plantjes zijn.
Afrikaantjes
Afrikaantjes zijn uitstekende buren voor je andere planten: ze weren schadelijke insecten - zoals aaltjes in de mix. Omdat deze soort enkelvoudige bloemen heeft, zijn bijen en hommels er juist weer dol op.
Omdat de kleine plantjes gevoelig zijn voor kou en slakken ze snel wegvreten, zaai je ze in april binnen voor en plant je ze pas na half mei buiten uit.
Omdat de kleine plantjes gevoelig zijn voor kou en slakken ze snel wegvreten, zaai je ze in april binnen voor en plant je ze pas na half mei buiten uit.
Voorzaaien en al snel naar buiten
Er zijn ook groentes die je wel binnen voorzaait, omdat je zeker wilt zijn dat ze goed opkomen. Of omdat ze als jong plantje nog wat extra bescherming nodig hebben tegen slakken en andere plagen.
Die hebben dus lang niet zoveel warmte nodig en kun je snel naar buiten zetten - of in een koude kas. Daar lees je hier meer over, maar hieronder leg ik het ook alvast uit.
Die hebben dus lang niet zoveel warmte nodig en kun je snel naar buiten zetten - of in een koude kas. Daar lees je hier meer over, maar hieronder leg ik het ook alvast uit.
Dure zaden
Een aantal van onze soorten leveren we in kleipillen*. Zoals de Kristalsla en 4 soorten pluksla: de Crispy, Batavia, Rode botersla en Eikenblad.
Dat is niet alleen superhandig bij het zaaien, maar de zaden zelf kiemen ook sneller en beter dan kale zaden. Dat komt omdat ze al een beetje zijn voorgekiemd.
Deze zaden zijn vrij duur, maar de planten zijn dan ook echt bijzonder. De kroppen worden groot, vullen een heel vak, en je kunt er mega-veel blad van oogsten.
Dat is niet alleen superhandig bij het zaaien, maar de zaden zelf kiemen ook sneller en beter dan kale zaden. Dat komt omdat ze al een beetje zijn voorgekiemd.
Deze zaden zijn vrij duur, maar de planten zijn dan ook echt bijzonder. De kroppen worden groot, vullen een heel vak, en je kunt er mega-veel blad van oogsten.
Het duurt ongeveer 6 tot 7 weken voordat je van zo'n krop kunt oogsten. Maar in de eerste weken is het plantje nog klein en vrij kwetsbaar voor slecht weer en ongedierte zoals slakken.
Dat risico wil je met deze zaden niet nemen, daarom zaaien wij ze eerst binnen voor: op een lichte en vrij koele plek. Zodra de zaailing dan goed is opgekomen, verhuizen we het potje naar buiten: liefst in een leeg vak of in een MM-mini.
Daar passen makkelijk 9 potjes in:
Dat risico wil je met deze zaden niet nemen, daarom zaaien wij ze eerst binnen voor: op een lichte en vrij koele plek. Zodra de zaailing dan goed is opgekomen, verhuizen we het potje naar buiten: liefst in een leeg vak of in een MM-mini.
Daar passen makkelijk 9 potjes in:
Handig toch? Want één vak bescherm je makkelijker tegen guur weer en ongedierte dan negen.
Bovendien maak je zo optimaal gebruik van je vakken. Want deze plantjes zet je pas na een week of vier in een eigen vak, en tot die tijd kun je die eerst nog voor wat anders gebruiken. Bijvoorbeeld voor radijsjes of andere soorten die je snel kunt oogsten.
Bovendien maak je zo optimaal gebruik van je vakken. Want deze plantjes zet je pas na een week of vier in een eigen vak, en tot die tijd kun je die eerst nog voor wat anders gebruiken. Bijvoorbeeld voor radijsjes of andere soorten die je snel kunt oogsten.
Een aantal van onze zaden leveren we in kleipillen. Zoals de Kristalsla en de 4 Salanova's (de Crispy, Batavia, Rode botersla en Eikenblad) Dat is niet alleen super handig bij het zaaien, maar de zaden zelf kiemen zo ook veel sneller en beter dan kale zaden.
Dat komt omdat ze eerst afgespoeld worden en daarna alvast een heel klein beetje voorgekiemd. Dat noemen ze ‘primen’. Maar omdat dat de zaden wel wat kwetsbaar maakt, krijgen ze een jasje van klei.
Let op: voorgekiemde zaden blijven minder lang goed dan niet-voorgekiemde zaden. De houdbaarheid van deze pillen is gegarandeerd tot 9 maanden. Je moet ze dus vrij snel zaaien. Maar als je de pillen vochtvrij en koel bewaart in de koelkast, kun je de kiemkracht wel wat rekken: tot zo’n anderhalf jaar.
Om zo veel en zo snel mogelijk te kunnen oogsten van deze zaden, raden we je daarom sterk aan om ze eerst voor te zaaien en pas als klein plantje buiten in je bak uit te planten.
Let op: voorgekiemde zaden blijven minder lang goed dan niet-voorgekiemde zaden. De houdbaarheid van deze pillen is gegarandeerd tot 9 maanden. Je moet ze dus vrij snel zaaien. Maar als je de pillen vochtvrij en koel bewaart in de koelkast, kun je de kiemkracht wel wat rekken: tot zo’n anderhalf jaar.
Om zo veel en zo snel mogelijk te kunnen oogsten van deze zaden, raden we je daarom sterk aan om ze eerst voor te zaaien en pas als klein plantje buiten in je bak uit te planten.
Dropplant, Chinese bieslook, Zonnebloem en Afrikaantje
Bij de Dropplant, Chinese bieslook, Zonnebloem en Afrikaantjes doe ik hetzelfde.
Bij de eerste twee doe ik dat, omdat ze én vrij lastig ontkiemen, én in het begin heel traag groeien. Bij de laatste vooral omdat de kleine plantjes behoorlijk kwetsbaar zijn.
Bij de eerste twee doe ik dat, omdat ze én vrij lastig ontkiemen, én in het begin heel traag groeien. Bij de laatste vooral omdat de kleine plantjes behoorlijk kwetsbaar zijn.
Maar ook deze plantjes kunnen niet goed tegen warmte. Dus zodra de zaailingen goed opgekomen zijn, verhuis ik ze naar buiten en het liefst naar zo'n vak.
Al kan een koude kas natuurlijk ook.
Al kan een koude kas natuurlijk ook.
Dus. Voorzaaien in het kort:
- Zomergroentes - zoals tomaten - moet je voorzaaien om er veel van te oogsten
- Zorg voor de juiste omstandigheden: genoeg licht maar niet te warm
- Kweek de zaailingen op in niet te rijke aarde (MM-voorzaaimix)
- Plantjes die binnen opgroeien, laat je vóór het uitplanten eerst wennen aan de buitenlucht.
- Zaailingen van dure zaden en lastige kiemers mogen na het opkomen direct naar buiten. Of - bij heel koud en slecht weer - naar een koude kas.
Succes!
PS: Wil je ook voorzaaien met onze voorzaaimix? In de shop staan zakjes van 5 liter. Daar vul je vele potjes mee.
Je vind er ook een voordelig voorzaaipakket:
Je vind er ook een voordelig voorzaaipakket:
Zaaien en voorzaaien
- Voorzaaien en al snel naar buiten
- Hoe plant je zomergroentes in je bak?
- Zaaien in een vak van je moestuinbak
- Uitdunnen zaailingen: wat, waarom en hoe?
- Voorkiemen van peultjes, erwten en sugarsnaps
- Wat is voorzaaien en bij welke planten doe je dat?
- Binnen (tomaten) voorzaaien, hoe doe je dat?
- Tomaten verpotten
- Voorzaaien van courgettes, komkommers en pompoenen
- Afharden van zaailingen
- Hoe lang blijven zaden goed
- Zijn je oude zaadjes nog goed?
- Zelf zaden oogsten
- Wortelgroentes mag je nooit verplanten
- Hoe hou je voor-gezaaide plantjes goed op de vensterbank?