Hitte Vandaag wordt het heet in het zuiden van Nederland: tot wel 29 graden! Check of je waterreservoir nog vol zit, of de mix nog vochtig is, geef je kwetsbare planten rond het middaguur schaduw en wacht met zaaien tot het weer wat koeler is.
Technieken
(Voor-)zaaien
Hoe hou je voorgezaaide plantjes goed op de vensterbank?
Voorgezaaide moestuinplantjes hebben binnenshuis 4 dingen nodig: véél licht, de juiste temperatuur, genoeg vocht en genoeg voeding - maar niet te veel.
Update
Sommige foto's op deze pagina zijn wat ouder. Inmiddels gebruiken we voor het voorzaaien de kant-en-klare MM-voorzaaimix of de MM-voorzaaimix-kokos. Voor het verpotten van tomaten en het opkweken van grote zomergroentes gebruiken we meestal de grote MM-airpotten. Zie je op een foto nog gewone potten of een oudere mix? Geen punt: de basis blijft hetzelfde.
Sommige foto's op deze pagina zijn wat ouder. Inmiddels gebruiken we voor het voorzaaien de kant-en-klare MM-voorzaaimix of de MM-voorzaaimix-kokos. Voor het verpotten van tomaten en het opkweken van grote zomergroentes gebruiken we meestal de grote MM-airpotten. Zie je op een foto nog gewone potten of een oudere mix? Geen punt: de basis blijft hetzelfde.
Zomergroentes op de vensterbank
Zomergroentes zaai je lang vóór de datum dat ze naar buiten mogen. Bij tomaten is dat al snel een week of 7. Om die voorgezaaide moestuinplantjes binnen goed op te laten groeien, hebben ze 4 dingen nodig:
- véél licht - liefst zonlicht en van bovenaf
- de juiste temperatuur - zo rond de 15 °C
- genoeg voeding - maar niet te veel
- regelmatig water
Dus. Hoe krijg je dat voor elkaar?
Waarom kweek je de zomergroentes binnen op?
Bij tomaten moet je dat wel doen, omdat die er al snel 4 maanden over doet om van een zaadje op te groeien naar een plant waar je rijpe tomaten van oogst. Al die tijd heeft hij veel warmte en zonlicht nodig.
Begin je pas met zaaien als het buiten warm genoeg is - rond eind mei - dan ben je te laat. Want in september zijn de dagen kort en koelt het snel af. Veel zal je dan niet oogsten.
Maar zaai je eind maart binnen voor - of liever nog half april - dan zet je tegen eind mei al een mooie tomatenplant in je bak. Dan oogst je vanaf eind juli tot half oktober een massa tomaatjes.
Andere zomergroentes, zoals komkommers, courgettes en pompoenen hebben ook veel warmte nodig. Om die goed te laten ontkiemen, doe je dat dus beter binnen. Maar omdat de zaailingen hiervan snel groeien, hoef je die pas eind april of begin mei binnen voor te zaaien en kun je ze eind mei al buiten in je bak zetten.
Zo voorkom je meteen dat vogels de zaden wegpikken of dat slakken de kwetsbare zaailingen meteen opeten.
Begin je pas met zaaien als het buiten warm genoeg is - rond eind mei - dan ben je te laat. Want in september zijn de dagen kort en koelt het snel af. Veel zal je dan niet oogsten.
Maar zaai je eind maart binnen voor - of liever nog half april - dan zet je tegen eind mei al een mooie tomatenplant in je bak. Dan oogst je vanaf eind juli tot half oktober een massa tomaatjes.
Andere zomergroentes, zoals komkommers, courgettes en pompoenen hebben ook veel warmte nodig. Om die goed te laten ontkiemen, doe je dat dus beter binnen. Maar omdat de zaailingen hiervan snel groeien, hoef je die pas eind april of begin mei binnen voor te zaaien en kun je ze eind mei al buiten in je bak zetten.
Zo voorkom je meteen dat vogels de zaden wegpikken of dat slakken de kwetsbare zaailingen meteen opeten.
1. Zaailingen willen zoveel mogelijk licht
Om goed te groeien hebben je planten zonlicht nodig. Daar maken ze zelfs een deel van hun voeding mee aan. Krijgen ze niet genoeg licht dan gaan ze daarnaar op zoek: het worden dan langgerekte en slappe plantjes.
Daarom kies je de lichtste plek uit die je hebt. Zet je plantjes zo dicht mogelijk bij het raam om te voorkomen dat ze scheef gaan groeien. En draai de potjes ook regelmatig om, dan krijgen ze aan alle kanten licht.
LauraMM zet ze daarom op een tafeltje wat ze makkelijk kan verplaatsen. Zo houdt ze haar plantjes de hele dag zoveel mogelijk in het licht.
Een vensterbank op het zuiden is voor het zonlicht dus perfect. Maar - en nu komt het - de temperatuur is ook belangrijk. En dat is op zo’n vensterbank weer vaak een probleem.
2. Niet te warm - zo rond de 15 °C
Om te ontkiemen hebben zomergroentes veel warmte nodig, ongeveer 20 °C. Maar zijn het eenmaal plantjes, dan is dat al snel te warm. Niet omdat ze daar niet tegen kunnen, maar bij lagere temperaturen groeien ze minder snel en worden ze steviger. En dat wil je bereiken.
Je zet je planten dus het beste op een lichte, maar niet te warme plek. Ervaren moestuinders zetten hun zaailingen daarom na het opkomen op een lichte, onverwarmde slaapkamer, of in een koude kas.
Mochi zet ze onder een dakraam in de logeerkamer:
Bij Xanadu staan ze in het trapgat, onder een lichtkoepel. Loopt de warmte op, dan zet ze de deur open naar het dakterras.
Maar heb jij niet zo'n ideale plek, of is het aanhoudend zonnig zoals de afgelopen weken, dan moet je schipperen. Haal je planten dan op het heetst van de dag weg voor het raam. Of zet er wat tussen: een vel wit papier bijvoorbeeld, of een stuk vitrage.
Tinus doet dat zo:
Voor Silvia is het helemaal simpel: die zet ze gewoon voor haar glazen schuipui:
Heb je een kas of onverwarmde serre?
Dan bof je 😀
Want dan kun je je plantjes vanaf begin mei daar naartoe verhuizen. Check dan wel regelmatig of de mix nog vochtig is, want bij mooi zonnig weer gaat het best hard.
Gaat het dan toch nog 's nachts vriezen, dan haal je ze ’s avonds naar binnen. Voor de zekerheid 🙂
Want dan kun je je plantjes vanaf begin mei daar naartoe verhuizen. Check dan wel regelmatig of de mix nog vochtig is, want bij mooi zonnig weer gaat het best hard.
Gaat het dan toch nog 's nachts vriezen, dan haal je ze ’s avonds naar binnen. Voor de zekerheid 🙂
3. Genoeg voeding maar niet te veel
Zolang je zaailingen klein zijn, hebben ze nog niet veel voeding nodig. In gewone potgrond zit vaak juist te veel voeding. Daardoor groeien ze snel, maar worden ze ook eerder lang en slap.
Gebruik daarom liever MM-voorzaaimix of MM-voorzaaimix-kokos. Die zijn luchtig en precies bedoeld voor de eerste weken.
Gebruik daarom liever MM-voorzaaimix of MM-voorzaaimix-kokos. Die zijn luchtig en precies bedoeld voor de eerste weken.
Worden de plantjes groter, dan hebben ze wél meer nodig. Tomaten zet je daarom rond eind april over in een grotere MM-airpot met MM-mix.
Je kunt ook MM-kokosmix gebruiken, maar dan alleen als je daar voeding aan hebt toegevoegd*. Zo krijgen de planten genoeg voeding én maken ze extra wortels aan.
Je kunt ook MM-kokosmix gebruiken, maar dan alleen als je daar voeding aan hebt toegevoegd*. Zo krijgen de planten genoeg voeding én maken ze extra wortels aan.
De traditionele MM-mix bevat compost, vezels van bruinveen, kokos, hout en voeding. Daar zit dus al voeding in. Daarom kun je die goed gebruiken als je tomaten overzet naar een grotere pot. Maak de mix wel eerst goed vochtig en houd hem daarna ook vochtig.
De MM-kokosmix bestaat uit pure kokosvezels en komt als geperst blok. Je laat het met water opwellen en voegt MM-voeding toe. Daarna is de mix geschikt voor een vak, MM-mini of grotere pot. Ook deze mix houd je vochtig, maar hij neemt water makkelijker op dan de gewone mix.
Pompoenen, komkommers en courgettes hebben veel grotere zaden en zaai je later voor: vanaf eind april tot eind mei. Die zet je liefst meteen in de grotere MM-airpot, met MM-voorzaaimix of MM-voorzaaimix-kokos.
Omdat deze plantjes maar een week of drie binnen staan, hoef je ze daarna niet meer over te planten naar een grotere pot.
Nee, dat geeft niets en die kun je lekker laten zitten. Want in de airpot maakt het plantje daardoor nieuwe wortels aan, en krijgt het een stevig wortelstelsel.
Maar omdat het potje niet heel groot is, moeten komkommers, courgette en pompoenplantjes wel binnen een maand naar de uiteindelijke plek.
Ben je dus al veel eerder begonnen en is het nog te vroeg om de plant buiten uit te planten, zet 'm dan na een week of vier over naar een grotere pot met alleen mix.
Om dat laatste te voorkomen begin ik dus zo laat mogelijk: op z'n vroegst eind april 🙂
4. Regelmatig water
Dat is wel logisch toch? Hou de mix goed vochtig, vanaf het prille begin, tot het moment dat ze naar buiten mogen. Hoe groter de plantjes, hoe vaker je water moet geven.
Staan ze in een MM-airpot, dan doe je dat het beste van onderaf. Dus via de schotel of kom waar de potten in staan.
Staan ze in een MM-airpot, dan doe je dat het beste van onderaf. Dus via de schotel of kom waar de potten in staan.
Laten wennen aan de buitenlucht
Nou, en als je dat allemaal hebt gedaan - en alles goed is gegaan - heb je ná de 2e helft van mei mooie planten die naar buiten mogen. Want na half mei is de kans op nachtvorst zo goed als afwezig.
Maar voor je ze dag én nacht buiten kunt laten, moet je ze eerst goed laten wennen aan de buitenlucht.
Dat noem je afharden en doe je door ze elke dag een poosje langer buiten te zetten. Na een dag of 5 laat je ze ook ’s nachts buiten, en als de dagen daarop de temperatuur boven de 10 °C blijft, zet je ze over in je moestuinbak.
Ook daar moeten ze nog even aan wennen, maar na een week beginnen ze dan weer te groeien.
De rest is appeltje - eitje
Het goedhouden op de vensterbank van de voorgezaaide plantjes is verreweg het lastigste van zomergroentes.
Staan ze eenmaal buiten, dan gaat bijna alles vanzelf. Op af en toe wat verzorging na. Maar daarover vertel ik een volgende keer 😉
Succes!
PS: Tips van ervaren MM-ers
Ooit stelde ik op de community de vraag hoe MM-ers hun voorgezaaide plantjes goedhouden. Veel van de foto's komen daar vandaan.
De beste tip? Begin zo laat mogelijk met voorzaaien, dan verkort je de tijd dat je dit alles moet doen. Tomaten pas in de dagen voor 15 april, en de rest pas vanaf begin mei.
De beste tip? Begin zo laat mogelijk met voorzaaien, dan verkort je de tijd dat je dit alles moet doen. Tomaten pas in de dagen voor 15 april, en de rest pas vanaf begin mei.