	MM-hero 4 vakken € 99
	MM-hero 8 vakken € 159
	MM-hero 16 vakken € 209
	MM-hero Tafel 8 vakken € 299
	MM-hero Tafel 16 vakken € 419

	MM-bamboo 4 vakken € 129
	MM-bamboo 4 vakken met waterreservoir € 194

	Waterreservoir voor MM-mini's en airbak € 59
	Ombouwset waterreservoir 4 vakken € 69
	Ombouwset waterreservoirs 8 vakken € 130
	Ombouwset waterreservoirs 16 vakken € 250
	Tafel ombouwset waterreservoirs 8 vakken € 120
	Tafel ombouwset waterreservoirs 16 vakken € 250

	Dop voor vulbuis € 3,95
	Rasterset 4 vakken € 14,95
	Rasterset 8 vakken € 19,95
	Rasterset 16 vakken € 24,95
	Anti-worteldoek 4 vakken € 5,95
	Anti-worteldoek 8 vakken € 9,95
	Anti-worteldoek 16 vakken € 17,95
	Perliet 5 liter € 5,50
	Los net voor klimrek € 14,95
	Plantenlabels 5 stuks € 3,95
	Stift voor plantenlabels € 2,50
	Boekschroefjes set voor 16 vakken € 5,95
	Set nylon lonten voor waterreservoir € 5,95
	Losse onderdeeltjes schrikdraad € 6,95

	MM-hero 4 vakken € 99
	MM-hero 8 vakken € 159
	MM-hero 16 vakken € 209
	MM-hero Tafel 8 vakken € 299
	MM-hero Tafel 16 vakken € 419

	MM-bamboo 4 vakken € 129
	MM-bamboo 4 vakken met waterreservoir € 194

	Waterreservoir voor MM-mini's en airbak € 59
	Ombouwset waterreservoir 4 vakken € 69
	Ombouwset waterreservoirs 8 vakken € 130
	Ombouwset waterreservoirs 16 vakken € 250
	Tafel ombouwset waterreservoirs 8 vakken € 120
	Tafel ombouwset waterreservoirs 16 vakken € 250

	Dop voor vulbuis € 3,95
	Rasterset 4 vakken € 14,95
	Rasterset 8 vakken € 19,95
	Rasterset 16 vakken € 24,95
	Anti-worteldoek 4 vakken € 5,95
	Anti-worteldoek 8 vakken € 9,95
	Anti-worteldoek 16 vakken € 17,95
	Perliet 5 liter € 5,50
	Los net voor klimrek € 14,95
	Plantenlabels 5 stuks € 3,95
	Stift voor plantenlabels € 2,50
	Boekschroefjes set voor 16 vakken € 5,95
	Set nylon lonten voor waterreservoir € 5,95
	Losse onderdeeltjes schrikdraad € 6,95

Alles over de MM-kokosmix

Waarom onze bakken met waterreservoir een speciale mix nodig hebben, hoe we na veel testen bij de kokosmix uitkwamen, wat die anders maakt dan gewone kokosblokken uit de winkel, en hoe je hem gebruikt.

Vorig jaar kwamen we met ons nieuwe product: het waterreservoir voor onze MM-hero en -bamboobakken. Die werken heel goed, en iedereen is er blij mee.

Maar in droge en warme periodes zagen we soms toch iets raars: de mix droogde dan van bovenaf steeds verder uit, terwijl het reservoir nog gewoon vol zat. Nou was dat niet zo heel erg - je gaf dan gewoon wat extra water van bovenaf, maar echt blij waren we daar niet mee.

Dus gingen we uitzoeken wat er aan de hand was.

Hoe we bij kokos kwamen

Eerst dachten we dat het door de lonten kwam, maar dat maakte niet veel verschil. Toen voegden we van alles toe aan de mix, en begonnen we ook andere mengsels te testen. Onder andere mixen met veel kokos erin en zelfs op alleen kokosvezels.

Daarbij ontdekten we dat kokosvezels het water via de lonten veel sneller en constanter omhoog trekken dan de vezels van bruinveen, zelfs als ze helemaal uitgedroogd zijn. Daar zijn we dus op doorgegaan.

Waarom pure kokos niet geschikt is

Pure kokosvezels bevatten zouten en een te lage zuurgraad. Daar doen je planten het niet goed op. Om ze wel geschikt te maken, moeten de vezels eerst gespoeld en gebufferd worden.

Spoelen verwijdert de zouten uit de kokosvezels. Zout blokkeert namelijk de voeding die je toevoegt. Bufferen brengt de pH (zuurgraad) naar de juiste waarde: tussen de 6,5 en 7. Dan kunnen planten die voeding het beste opnemen.

Beide processen zijn behoorlijk duur. Standaard kokosblokken zijn daarom vaak alleen gespoeld of helemaal onbehandeld. De pH ligt dan te laag en het zoutgehalte te hoog. Dat beschadigt wortels en zorgt ervoor dat planten voeding niet goed kunnen opnemen.

Maar er zijn een paar bedrijven in Nederland die wel bekend staan om de hoge kwaliteit. Daar bestelden we een flink aantal (dure!) blokken, gemaakt van vrij fijne vezels. En inderdaad: die trokken het vocht heel goed op.

Graag vochtig - maar niet teveel - én luchtig

Maar toen ontstond er een nieuw probleem: onze bakken zijn maar 20 centimeter diep. Die fijne vezels trokken het vocht via de lonten zó goed op, dat ze van onder tot boven kletsnat werden. En dat wilden we ook weer niet.

Want door al die nattigheid zakte het mengsel weer in en werd ook meteen minder luchtig. De planten deden het steeds minder goed, en het onderste blad begon te rotten. Dus voegden we perliet en vermiculiet toe, maar dat maakte het helaas niet beter.

Links: fijne kokosvezels, rechts: kokosvezels in de Makkelijke Moestuin kokosmix — *Links: fijne kokosvezels, rechts: grovere vezels*

Tot een kokosspecialist mij vertelde: ’Wat jij nodig hebt, Jelle, zijn grovere vezels - het liefst met kleine stukjes kokosschil erbij. Daardoor blijft de mix luchtig en door de grovere vezels trekt het water niet helemaal door naar boven, maar stopt het op de goede hoogte.'

Dat was dé oplossing. Want toen we die mix testten, deed-ie precies wat we wilden: de mix werd mooi vochtig, niet te nat, en bleef ook luchtig genoeg voor de wortels.

Dat laatste is heel belangrijk, want planten ademen ook met hun wortels. In een mix die te compact of te nat is kunnen ze dat niet en gaan ze rotten.

MM-kokosmix: met stukjes kokosschil.

Waar komt onze kokosmix vandaan?

Kokosvezels komen voornamelijk uit India en Sri Lanka. Daar worden al zo'n 40 jaar op grote schaal kokosnoten geteeld en verwerkt. De vezels zitten in de schil, zijn dus een afvalproduct van de kokosnoot, maar worden al tientallen jaren hergebruikt als vervanging van turf.

Maar zoals we al zeiden: lang niet alle bedrijven leveren vezels die geschikt zijn voor onze moestuinbakken: waarin je jaar in jaar uit je planten kweekt.

Uiteindelijk vonden we er twee: een in India en een in Sri Lanka. Beide bedrijven staan in een prachtig gebied, zijn goed voor hun personeel, en hebben alle nodige certificaten. Als je naar hun websites gaat en de foto's ziet, denk je meteen: ja, daar wil ik zaken mee doen.

Voor- en nadelen van de MM-kokosmix

De voordelen:

Ik begin met dat je hiermee geen turf meer gebruikt. Waarvoor duizenden jaren oude turfvelden worden afgegraven. Kokosvezels zijn een restproduct van de kokosnotenteelt, en die groeien jaar in jaar uit aan de kokospalmen.

Maar voor jouw Makkelijke Moestuin zijn de volgende minstens zo belangrijk:

De mix houdt vocht uitstekend vast én neemt het makkelijk op, en dat is vooral bij het gebruik van onze waterreservoirs heel belangrijk.
De grove structuur van de vezels - met kleine stukjes kokosschil erbij - maakt dat de mix nooit te nat wordt en bovendien heel luchtig blijft: zodat de wortels goed kunnen ademen.
De blokken zijn compact en licht, en hebben weinig verpakking nodig. Sjouw je normaal zware zakken naar je bak? Dat is hier een stuk minder.
De mix blijft mooi los en is fijn om in te werken.
En als laatste: kokosmix maakt je handen niet vuil. Klein detail, maar echt fijn 😊

Fijn om in te werken en geen vieze handen :-)

De nadelen:

De MM-kokosmix wordt geleverd als geperste blokken. Dat betekent dat je ze eerst moet opwellen voor gebruik. Daarvoor leg je ze in je bak, voeg je veel water toe, en dan moet je wachten totdat de blokken dat helemaal opzuigen, zodat je de vezels kunt losmaken. Dat kost je dus wat tijd.
Wat we zelf nog niet hebben meegemaakt, maar wat we ons wel goed kunnen voorstellen, is dat die droge vezels ideaal zijn voor katten. En voor vogels: in de tijd dat ze hun nestjes maken. Aan de andere kant was dat ook al het geval bij de gewone MM-mix, die moest je daar ook tegen beschermen.
Omdat er geen voeding in de kokosmix zit, moet je die zelf aanvullen met MM-voeding. Want daarmee weet je dan meteen zeker dat je mix geschikt is voor al je planten.

*MM-kokosmix bevat geen voeding, die moet je dus zelf toevoegen.*

Nog een nadeel: kokos bevat van zichzelf vrijwel geen actief bodemleven. En dat bodemleven is juist nodig om de organische MM-voeding om te zetten naar voeding die je planten makkelijk kunnen opnemen. Vooral vroeg in het voorjaar, als het nog koud is, kan de groei daardoor wat trager op gang komen.

Daarom raden we aan om bij de verse MM-kokosmix - behalve de voeding - ook wormencompost toe te voegen. Daarmee geef je de mix meteen een actief bodemleven, komt de voeding sneller beschikbaar en krijgen je planten een betere start.

Meer over de wormencompost lees je hier.

Wanneer gebruik je MM-kokosmix - en wanneer niet?

Tuinier je met onze waterreservoirs, dan raden we van nu af aan de MM-kokosmix aan. Gewoon omdat die net wat beter werkt dan de MM-mix.

Moet je dus nu de MM-mix die je al hebt vervangen? Absoluut niet. Dit is een kleine verbetering, zoals we dat bij de MM meestal doen: kleine stapjes die op de lange duur alles beter maken.

Dus komt het hier op neer:

Koop je een nieuwe bak met een waterreservoir?
Dan raden we aan om die te vullen met MM-kokosmix. Omdat die net iets beter werkt met waterreservoirs.

Heb je al een bak met een waterreservoir, en zit daar nu MM-mix in?
Dan blijf je die gewoon gebruiken. Het enige verschil met de kokosmix is dat je met de MM-mix in de zomer af en toe moet checken of de bovenste laag niet te veel uitdroogt. Want als dat wel het geval is, moet je weer een paar keer van bovenaf water geven.

Wat je wél kunt doen, is je mix in het begin van het seizoen aanvullen met een paar blokken kokosmix in plaats van een zak MM-mix. Omdat de kokosvezels veel langzamer afbreken dan de compost en de houtvezels die in de MM-mix zitten, krijg je vanzelf steeds meer kokosvezels in je bak.

Gebruik je een bak zonder waterreservoirs en zit daar al MM-mix in?
Dan hou je dat zo 🙂 Maar ook die kun je aan het begin van het seizoen wel aanvullen met kokosmix. Dan gaat het maar om een paar blokken, en dat is prima te doen. De MM-mix en de kokosmix gaan prima samen.

Gebruik je een bak zonder waterreservoirs en is die nu nog leeg?
Dan raden we de gewone MM-mix aan. Die werkt bij bakken zonder waterreservoirs net zo goed, en is voor jou een stuk makkelijker. Het grootste nadeel van de kokos is namelijk dat je ze krijgt als samengeperste blokken die je eerst moet opwellen met water. De waterreservoirs helpen daarbij, maar als je die niet hebt, dan is het best wel een gedoe. En dan is een gewone zak mix wel echt makkelijker. Bovendien zit daar de voeding al in, en moet je dat bij de kokosmix nog apart toevoegen.

Hoe krijg je de kokosmix in huis?

De mix wordt geleverd in geperste kokosblokken. Per verpakking zitten vier blokken - één blok per vak van je bak.

Anders dan onze klassieke MM-mix zit het dus niet in kant-en-klare zakken, maar moet je de vezels in de blokken eerst zelf nog helemaal losmaken door ze te wellen.

Wel nemen de blokken veel minder ruimte in en zijn ze ook veel lichter dan de zakken MM-mix.

Van 4 van onze kokosblokken maak je net zoveel mix als in 2 zakken Makkelijke Moestuin-mix — *Van 4 van onze kokosblokken maak je net zoveel mix als in 2 zakken MM-mix*

Hoe werkt dat dan, met die blokken kokosmix?

Die blokken zijn dus samengeperste kokosvezels. Die zijn kurkdroog en die moet je dus nat maken. Dan wellen ze op en laten die vezels los.

Dat gaat het makkelijkst als je ze op de waterreservoirs legt, want het water daaruit wordt ook via de lonten omhoog getrokken. Dan krijgen die blokken zowel van onder als van boven water.

Als de vezels allemaal los zijn, voeg je er voeding aan toe en schep je alles nog eens goed door elkaar. Dan nog even het raster erop en je bent klaar om te zaaien.

Kost even wat tijd, maar is best leuk om te doen:

Om een losse kokosmix te krijgen, moet je de blokken eerst veel water geven.

Een uitgebreide instructie vind je hier.

Veelgestelde vragen

Kan ik kokosblokken uit de bouwmarkt of tuincentrum gebruiken in mijn moestuinbak?
Dat raden we echt af. Standaard kokosblokken zijn niet gebufferd, bevatten vaak te veel zouten en zijn te fijn van structuur voor gezonde wortels op de lange termijn.

Waarom bevat de kokosmix geen voeding? Kokosvezels zijn van nature voedingsarm. Daarom moet de mix altijd gecombineerd worden met de Makkelijke Moestuinvoeding. Samen krijg je een mix die geschikt is voor al je groentes, kruiden en bloemen.

Hoeveel voeding heb je nodig?
Per vak voeg je bij de start (of aan het begin van een nieuw seizoen) 4 eetlepels voeding toe: 30 gram. Oogst je tijdens het seizoen een vak leeg, dan voeg je 3 eetlepels toe en bij tomaten en andere zomergroentes voeg je om de vijf weken nog eens twee eetlepels toe.

Grofweg komt dat jaarlijks hierop neer:
Voor een 4-vaks bak: 125 gram bij de start en 125 gram in de rest van het jaar.
Voor een 8-vaks bak: 250 gram bij de start en 250 gram in de rest van het jaar.
Voor een 16-vaks bak: 500 gram bij de start en 500 gram in de rest van het jaar.

Hoeveel kokosmix heb ik nodig?
Met één blok maak je 20 liter mix en dat is ruim genoeg voor 1 vak.
Voor een bak van 4 vakken: 4 blokken = 80L
Voor een bak van 8 vakken: 8 blokken = 160L
Voor een bak van 16 vakken: 16 blokken = 320L

Waarom groeien mijn plantjes in het begin minder goed dan in de traditionele MM-mix?
Dat komt omdat onze voeding 100% organisch is en er daardoor wat microbieel bodemleven nodig is om de stikstof daarin te activeren. Dat speelt vooral in het voorjaar: als de dagen nog kort zijn en de temperatuur nog laag. Planten die veel stikstof nodig hebben - zoals spinazie en paksoi - krijgen dan ook wat gelig blad.

Die benodigde microben komen vanzelf wel in je bak: ze zitten in de lucht, in regenwater, door insecten en vogels (aan de poten en in de poep) en door de planten zelf. En als het warmer wordt, gaat dit nog sneller.

Daarom raden we nu aan om bij verse MM-kokosmix ook de wormencompost toe te voegen. Want daarmee geef je de mix meteen actief bodemleven. De voeding komt dan sneller beschikbaar en je planten gaan makkelijker van start.

Bovendien zitten daar ook nog twee hele bijzondere schimmels in. Die helpen je planten door het vrijmaken van voedingsstoffen en het versterken van de wortels zodat die beter water en voeding opnemen.

Wat als de mix helemaal uitdroogt? Geen probleem. Vul het waterreservoir en je zult merken dat de mix via de lonten weer vrij snel vochtig wordt. Als je dat sneller wilt, dan kun je ook wat water van bovenaf geven.

Hoe lang gaat MM-kokosmix mee? Kokosvezels vergaan nauwelijks. De mix blijft jarenlang rul en luchtig en je hoeft 'm dus nooit te vervangen. Hooguit een beetje aanvullen. De voeding vul je wel regelmatig aan, bijvoorbeeld als je een vak leegoogst en er dan weer een nieuwe groente inzet. Of tijdens het groeiseizoen bij de groentes die lang in een vak staan - zoals tomaten - elke vier tot zes weken. Gebruik je de gratis Makkelijke Moestuin app dan helpt die je daaraan herinneren.

Moet ik perliet toevoegen aan de kokosmix? Nee. De grove structuur met kokosschilstukjes zorgt al voor genoeg lucht. Perliet raden we wél aan als je de gewone MM-mix in een bak met waterreservoir gebruikt.

Kan ik de kokosmix ook in bakken zonder waterreservoir gebruiken? Dat kan. Houd er dan wel rekening mee dat je zelf regelmatig water moet geven.

Waarom leveren jullie de mix als geperste blokken en niet als losse zakken? Geperste blokken zijn compact. Je bestelt een veel kleiner pakket dan bij zakken losse mix - minder verpakkingsmateriaal, minder transport, geen zware pallets. Wel moet je de blokken zelf losmaken in je bak, en dat kost wat meer tijd dan een zak leegkiepen.

Wat is het verschil tussen onbehandelde kokosvezels en vezels die wel gespoeld en gebufferd zijn? Spoelen verwijdert de zouten die in de kokosvezels zitten en verbetert dus de zuurgraad (pH). Bufferen vult de vezels op met calcium, zodat ze de voedingsstoffen die jij later toevoegt niet zelf opslurpen. Onbehandelde of alleen gespoelde kokosvezels hebben een te hoog zoutgehalte en concurreren met je planten om voeding - waardoor de wortels beschadigen en je planten niet meer goed groeien.

Is de MM-kokosmix biologisch?
Officieel is hij niet gecertificeerd als biologisch - zo'n keurmerk is duur en zegt in de praktijk ook niet zoveel. Al helemaal niet bij producten zoals de kokosmix. Kokosbomen groeien vanzelf, meestal in tropische kustgebieden, op kleine familiebedrijven, en zonder pesticiden of kunstmest.

Toch heeft onze leverancier wel twee certificaten die daar iets over zeggen: RHP en OMRI-listed. RHP is een onafhankelijke Nederlandse kwaliteitsstandaard die garandeert dat het product veilig is om groentes in te telen: geen schadelijke stoffen, de juiste pH, de juiste samenstelling. OMRI is een Amerikaanse organisatie die beoordeelt of een product geschikt is voor gebruik in biologische teelt. Een OMRI-listing betekent dus niet dat de kokosmix zelf biologisch gecertificeerd is, maar wél dat je hem mag gebruiken als je biologisch wilt tuinieren.

Dus: is de kokosmix biologisch? Dat mogen we niet zeggen. Maar in de praktijk komt het er daar wel op neer 🙂

Heeft jullie kokosmix iets te maken met palmolie?
Nee, helemaal niets. Kokosnoten en palmolie komen van twee totaal verschillende bomen. Palmolie komt van de oliepalm, die in grote monoculturen geteeld wordt in Zuidoost-Azië, en die teelt heeft terecht een slecht imago. Kokosnoten groeien langs tropische kusten, op kleine familiebedrijven in India en Sri Lanka. De vezels in onze kokosmix zijn een bijproduct van de kokosnoot - de schil die anders als afval achterblijft. De naam 'palm' is dus de enige overeenkomst.