Wormencompost: ideaal bij kokosmix
Wormencompost zit vol nuttige micro-organismen. voeg je dat toe aan de MM-kokosmix, dan zorgt het direct voor een actief bodemleven.
Daardoor komt de voeding sneller beschikbaar voor je planten, en groeien die sneller en beter.
Daardoor komt de voeding sneller beschikbaar voor je planten, en groeien die sneller en beter.
Wat is wormencompost?
Wormencompost wordt gemaakt door speciale compostwormen. Die zetten organisch materiaal om in een fijne, kruimelige compost die rijk is aan nuttige micro-organismen. Gewone regenwormen uit je tuin kunnen dat niet.
Wormencompost is dus geen mest al bevat het net als gewone compost wel wat voeding. Maar de grootste kracht zit in het actieve bodemleven: er komen direct miljarden nuttige micro-organismen in de kokosmix.
Die van ons bevat ook nog twee heel bijzondere schimmels: trichoderma en mycorrhiza. En voor je nu denkt 'Ah bah: schimmels, die hoef ik niet hoor': deze wil je juist wel in je mix.
Want trichoderma- en mycorrhizaschimmels werken heel goed samen met je planten. Ze helpen door het vrijmaken van voedingsstoffen en het versterken van de wortels zodat die beter water en voeding opnemen. In ruil daarvoor krijgen ze suikers van de plant. Zo'n samenwerking noemen biologen een symbiose.
Hoe kwamen we bij de wormencompost?
Kijk: toen we begonnen met de ontwikkeling van de MM-kokosmix wilden we een mix maken die minstens zo goed presteert als onze klassieke Makkelijke Moestuinmix, maar die beter samenwerkt met onze waterreservoirs.
Juist voor dat laatste is de kokosmix ideaal: kokosvezels nemen uitstekend vocht op, houden dat ook goed vast, en de combinatie met wat kleine stukjes kokosbast zorgt jaar in jaar voor een luchtige mix waarin wortels goed kunnen groeien.
Voeg je daar onze voeding aan toe, dan heb je dus een prima aardemix: die veel stabieler van kwaliteit is dan gewone compost of tuinaarde.
Toch zagen we tijdens dit koude voorjaar, dat de groei van sommige planten in de kokos wat achterbleef bij die in onze originele MM-mix.
Na verder onderzoek ontdekten we de oorzaak:
Onze MM-voeding bestaat uit organische grondstoffen die alle voedingsstoffen bevatten die planten nodig hebben: stikstof, fosfor en kalium. Uiteraard in de juiste verhouding.
Maar om die beschikbaar te maken voor de wortels van je planten, moet een deel daarvan eerst bewerkt worden door bacteriën, schimmels en andere bodemorganismen. En hoe actiever dat bodemleven is, hoe sneller de planten er gebruik van kunnen maken.
Onze klassieke MM-mix bevat een grote hoeveelheid compost. Daar zit dus al een flinke hoeveelheid bodemleven in.
Voeg je daar onze voeding aan toe, dan heb je dus een prima aardemix: die veel stabieler van kwaliteit is dan gewone compost of tuinaarde.
Toch zagen we tijdens dit koude voorjaar, dat de groei van sommige planten in de kokos wat achterbleef bij die in onze originele MM-mix.
Na verder onderzoek ontdekten we de oorzaak:
Onze MM-voeding bestaat uit organische grondstoffen die alle voedingsstoffen bevatten die planten nodig hebben: stikstof, fosfor en kalium. Uiteraard in de juiste verhouding.
Maar om die beschikbaar te maken voor de wortels van je planten, moet een deel daarvan eerst bewerkt worden door bacteriën, schimmels en andere bodemorganismen. En hoe actiever dat bodemleven is, hoe sneller de planten er gebruik van kunnen maken.
Onze klassieke MM-mix bevat een grote hoeveelheid compost. Daar zit dus al een flinke hoeveelheid bodemleven in.
Onze kokosmix bevat van zichzelf vrijwel geen actief bodemleven.
Dat is ook wel logisch. De vezels van de kokosnoot worden voor gebruik gewassen, gebufferd en verwerkt. Daardoor ontstaat een schone en stabiele basis voor je planten.
Dat is ook wel logisch. De vezels van de kokosnoot worden voor gebruik gewassen, gebufferd en verwerkt. Daardoor ontstaat een schone en stabiele basis voor je planten.
Alleen ontbreekt daardoor ook een deel van het bodemleven dat je wel in compost aantreft.
Op de langere termijn is dat geen probleem, want zodra je gaat tuinieren komen er vanzelf bacteriën en schimmels in de mix terecht. Via de lucht, regen, insecten en vogels én door de planten zelf.
Maar dat heeft dus wel even tijd nodig, en zelfs nog meer als de temperatuur nog laag is. En dat was precies de reden dat sommige planten wat trager op gang kwamen.
Maar dat heeft dus wel even tijd nodig, en zelfs nog meer als de temperatuur nog laag is. En dat was precies de reden dat sommige planten wat trager op gang kwamen.
De oplossing? Wormencompost plus twee extra schimmels.
Wat we dus nodig hadden was een manier om vanaf de start dat bodemleven voor elkaar te krijgen. En de beste manier om dat te doen was het gebruik van wormencompost.
Tijdens onze testen ontdekten we dat een relatief kleine hoeveelheid wormencompost al een groot verschil maakt. En toen we daar ook nog de schimmels trichoderma en mycorrhiza aan toevoegden, werden we helemaal enthousiast.
Want in de proefbakken met de combinatie van de wormencompost met deze twee schimmels, zagen we dat sommige zaailingen makkelijker en sneller opkwamen en ook duidelijk sneller groeiden.
Kijk maar naar de foto hieronder. Daar zie je dat in de linkerpot met de compost de andijvie (linksboven) en de spinazie (rechtsonder) veel beter groeien dan in de rechter. Maar de wortels (rechtsboven) en de radijs (linksonder) groeiden ongeveer even goed.
En tijdens die periode was het weer extreem wisselvallig: overdag soms warm, 's nachts vaak koud en af en toe fikse buien:
Tijdens onze testen ontdekten we dat een relatief kleine hoeveelheid wormencompost al een groot verschil maakt. En toen we daar ook nog de schimmels trichoderma en mycorrhiza aan toevoegden, werden we helemaal enthousiast.
Want in de proefbakken met de combinatie van de wormencompost met deze twee schimmels, zagen we dat sommige zaailingen makkelijker en sneller opkwamen en ook duidelijk sneller groeiden.
Kijk maar naar de foto hieronder. Daar zie je dat in de linkerpot met de compost de andijvie (linksboven) en de spinazie (rechtsonder) veel beter groeien dan in de rechter. Maar de wortels (rechtsboven) en de radijs (linksonder) groeiden ongeveer even goed.
En tijdens die periode was het weer extreem wisselvallig: overdag soms warm, 's nachts vaak koud en af en toe fikse buien:
Hoe dat komt? Omdat de 3 toevoegingen heel goed samenwerken.
- Wormencompost bevat een enorme hoeveelheid nuttige bacteriën, schimmels en andere micro-organismen die direct actief worden zodra ze in contact komen met vocht en voeding. Daardoor krijgt de kokosmix direct een actief bodemleven.
- Trichoderma helpt bij het afbreken van organisch materiaal en ondersteunt het bodemleven rondom de wortels. Daardoor komen de voedingsstoffen nog sneller beschikbaar voor de planten.
- Mycorrhiza werkt samen met de wortels van planten. Daardoor groeien vanuit de wortels fijne schimmeldraden door de mix, en ontstaat een netwerk dat veel groter is dan het wortelstelsel alleen. Alsof de plant ineens veel meer wortels krijgt waarmee hij de voeding kan opnemen.
Trichoderma beschermt de wortels
De schimmel leeft rond de wortels van je planten en helpt bij het afbreken van organisch materiaal waardoor de voeding daaruit sneller beschikbaar komt.
Daarnaast vormt Trichoderma een soort natuurlijke beschermlaag rond de wortels. Daardoor krijgen schadelijke schimmels minder kans om zich te vestigen.
Onderzoek laat bovendien zien dat planten die samenleven met Trichoderma vaak sterker groeien, een uitgebreider wortelstelsel ontwikkelen en beter bestand zijn tegen stress, ziekten en sommige plagen.
Mycorrhiza verlengt het bereik van de wortels
De plant geeft suikers aan de schimmel en In ruil daarvoor vormt de schimmel een enorm netwerk van fijne draden in de mix.
Dat netwerk werkt als een verlengstuk van het wortelstelsel waardoor de plant veel makkelijker water, voedingsstoffen en sporenelementen opnemen kan opnemen. Het gevolg is dat die meestal sterker wordt en beter om kan gaan met droogte, hitte of andere omstandigheden die stress veroorzaken.
Trichoderma en Mycorrhiza vullen elkaar dus prima aan: de eerste helpt bij het vrijmaken van voeding en de tweede brengt die heel efficiënt naar de plant,
Sommige onderzoeken laten zelfs zien dat planten die samenwerken met Trichoderma en Mycorrhiza beter bestand kunnen zijn tegen plagen zoals bladluizen en spint. Niet omdat ze die plagen bestrijden, maar omdat ze de natuurlijke weerstand van de plant versterken.
Bovendien zijn er aanwijzingen dat zulke planten de natuurlijke vijanden daarvan beter kunnen aantrekken.
Super interessant toch? Vandaar dat wij deze schimmels graag toevoegen aan onze wormencompost. Want die wordt daardoor nóg beter.
Dat netwerk werkt als een verlengstuk van het wortelstelsel waardoor de plant veel makkelijker water, voedingsstoffen en sporenelementen opnemen kan opnemen. Het gevolg is dat die meestal sterker wordt en beter om kan gaan met droogte, hitte of andere omstandigheden die stress veroorzaken.
Trichoderma en Mycorrhiza vullen elkaar dus prima aan: de eerste helpt bij het vrijmaken van voeding en de tweede brengt die heel efficiënt naar de plant,
Sommige onderzoeken laten zelfs zien dat planten die samenwerken met Trichoderma en Mycorrhiza beter bestand kunnen zijn tegen plagen zoals bladluizen en spint. Niet omdat ze die plagen bestrijden, maar omdat ze de natuurlijke weerstand van de plant versterken.
Bovendien zijn er aanwijzingen dat zulke planten de natuurlijke vijanden daarvan beter kunnen aantrekken.
Super interessant toch? Vandaar dat wij deze schimmels graag toevoegen aan onze wormencompost. Want die wordt daardoor nóg beter.
Nog een voorbeeld:
Deze bak vulden we half mei met kokosmix, MM-voeding en twee zakjes wormencompost met schimmels.
We zaaiden er toen wat snijbonen in en plantten de voorgezaaide plantjes van een maai-boerenkool, groene Batavia en rode botersla. Eind mei volgden de snackkomkommer, kerstomaat en een heel zielig courgetteplantje.
Alles groeit nu heel goed (al mag die courgette nog wel wat beter gaan 🙂). De radijsjes in het achterste vak zaaiden we 5 dagen geleden, zijn allemaal prima opgekomen en nu klaar om uit te dunnen.
Ziet er prima uit, toch?
We zaaiden er toen wat snijbonen in en plantten de voorgezaaide plantjes van een maai-boerenkool, groene Batavia en rode botersla. Eind mei volgden de snackkomkommer, kerstomaat en een heel zielig courgetteplantje.
Alles groeit nu heel goed (al mag die courgette nog wel wat beter gaan 🙂). De radijsjes in het achterste vak zaaiden we 5 dagen geleden, zijn allemaal prima opgekomen en nu klaar om uit te dunnen.
Ziet er prima uit, toch?
Ons advies
Door het toevoegen van de wormencompost kregen we dus precies wat we wilden:
- alle positieve eigenschappen van de kokos: duurzaam, luchtig, stabiel en ideaal bij het gebruik van onze waterreservoirs
- en planten die meteen prima groeien, ook als het nog wat kouder is
Daarom raden we nu aan om bij een nieuwe bak met kokosmix wormencompost toe te voegen.
Niet omdat dat echt nodig is - wat bij de voeding wel zo is - maar omdat je daarmee vanaf de eerste dag een rijk en actief bodemleven in je mix brengt en je dus voorkomt dat je planten bij de start wat trager groeien.
Niet omdat dat echt nodig is - wat bij de voeding wel zo is - maar omdat je daarmee vanaf de eerste dag een rijk en actief bodemleven in je mix brengt en je dus voorkomt dat je planten bij de start wat trager groeien.
Hoeveel wormencompost gebruik je?
Per 80 liter kokosmix gebruik je 6 liter wormencompost: precies de inhoud van een zakje.
In elk vak past 20 liter kokosmix, dus met zo'n zakje vul je 4 vakken aan.
Voor een bak met 8 vakken heb je dus 2 zakjes nodig, voor een bak met 16 vakken 4.
In elk vak past 20 liter kokosmix, dus met zo'n zakje vul je 4 vakken aan.
Voor een bak met 8 vakken heb je dus 2 zakjes nodig, voor een bak met 16 vakken 4.
Wanneer en hoe voeg je deze wormencompost toe?
Bij het vullen van je bak met verse kokosmix.
Strooi de wormencompost na het opwellen van de kokosblokken over de mix - samen met de MM-voeding - en schep dat alles goed door elkaar.
Daarna leg je het raster op de mix en kun je meteen beginnen met zaaien.
Heb je al planten in de kokosmix staan en zit daar nog geen wormencompost in? Dan kun je het ook nog wel later toevoegen:
Strooi de wormencompost na het opwellen van de kokosblokken over de mix - samen met de MM-voeding - en schep dat alles goed door elkaar.
Daarna leg je het raster op de mix en kun je meteen beginnen met zaaien.
Heb je al planten in de kokosmix staan en zit daar nog geen wormencompost in? Dan kun je het ook nog wel later toevoegen:
We kregen het advies van de wormenexpert om dan vrij diepe geultjes in de kokos te maken, daar dan flink wat wormencompost in te strooien en dat weer af te dekken met een laagje kokos.
Omdat het bodemleven zich heel snel verspreidt, kan je dat ook prima aan de rand van een vak doen. Zo heb je minder kans dat je de wortels van de planten beschadigt.
Omdat het bodemleven zich heel snel verspreidt, kan je dat ook prima aan de rand van een vak doen. Zo heb je minder kans dat je de wortels van de planten beschadigt.
Veelgestelde vragen
Moet je deze compost elk jaar opnieuw toevoegen?
Nee hoor. Bodemleven vermenigvuldigt zich vanzelf. Daardoor wordt de mix steeds beter naarmate hij langer gebruikt wordt.
Nee hoor. Bodemleven vermenigvuldigt zich vanzelf. Daardoor wordt de mix steeds beter naarmate hij langer gebruikt wordt.
Toch kan het best wel slim zijn om bij het aanvullen van oude mix opnieuw wat wormencompost toe te voegen. Bijvoorbeeld bij de start van een nieuw jaar als je alle mix omschept en ook weer MM-voeding toevoegt. Dat schudt het bodemleven dat er al inzit ook weer wakker en dat is vooral in het voorjaar best handig.
Wel kun je dan de hoeveelheid compost met 75% verminderen. Wat dus neerkomt op één zakje compost voor een grote bak met 16 vakken.
Hoe voeg je de compost toe als er al planten in de mix staan?
Maak dan vrij diepe geultjes in het vak waarin de planten staan, strooi daar dan flink wat wormencompost in en dek dat weer af met een laagje kokos.
Omdat het bodemleven zich heel snel verspreidt, kan je dat ook prima aan de rand van een vak doen. Zo heb je minder kans dat je de wortels van de planten beschadigt.
Kan deze compost de MM-voeding vervangen?
Nee, daar is die niet voor bedoeld, daarvoor zit er niet voldoende voeding in. De kracht van deze compost is juist dat hij de mix direct een actief bodemleven geeft zodat de voedingsstoffen in de MM-voeding sneller beschikbaar komen voor de planten.
Kun je deze compost ook voor de klassieke MM-mix gebruiken?
Jazeker, maar alleen als kleine aanvulling. Die mix werkt al uitstekend en daar zit al veel bodemleven in.
Maar wormencompost kan wel helpen om dat bodemleven een extra impuls geven, de voedingsstoffen sneller vrij te maken, de groei in een koud voorjaar te ondersteunen en de structuur van oudere mix te verbeteren.
Zie het maar als een extra boost, maar absoluut niet noodzakelijk.
Waar komt deze wormencompost vandaan?
Die wordt gemaakt en geleverd door het bedrijf WormsSystems uit Oostwold (Groningen). De eigenaar daarvan - Bernard Mekelenkamp, is al ruim 20 jaar een belangrijke wormenexpert in Nederland. Hij geeft o.a. advies aan de landbouwuniversiteit in Wageningen en grote bedrijven die zich met ecologische teelt bezighouden.
Wel kun je dan de hoeveelheid compost met 75% verminderen. Wat dus neerkomt op één zakje compost voor een grote bak met 16 vakken.
Hoe voeg je de compost toe als er al planten in de mix staan?
Maak dan vrij diepe geultjes in het vak waarin de planten staan, strooi daar dan flink wat wormencompost in en dek dat weer af met een laagje kokos.
Omdat het bodemleven zich heel snel verspreidt, kan je dat ook prima aan de rand van een vak doen. Zo heb je minder kans dat je de wortels van de planten beschadigt.
Kan deze compost de MM-voeding vervangen?
Nee, daar is die niet voor bedoeld, daarvoor zit er niet voldoende voeding in. De kracht van deze compost is juist dat hij de mix direct een actief bodemleven geeft zodat de voedingsstoffen in de MM-voeding sneller beschikbaar komen voor de planten.
Kun je deze compost ook voor de klassieke MM-mix gebruiken?
Jazeker, maar alleen als kleine aanvulling. Die mix werkt al uitstekend en daar zit al veel bodemleven in.
Maar wormencompost kan wel helpen om dat bodemleven een extra impuls geven, de voedingsstoffen sneller vrij te maken, de groei in een koud voorjaar te ondersteunen en de structuur van oudere mix te verbeteren.
Zie het maar als een extra boost, maar absoluut niet noodzakelijk.
Waar komt deze wormencompost vandaan?
Die wordt gemaakt en geleverd door het bedrijf WormsSystems uit Oostwold (Groningen). De eigenaar daarvan - Bernard Mekelenkamp, is al ruim 20 jaar een belangrijke wormenexpert in Nederland. Hij geeft o.a. advies aan de landbouwuniversiteit in Wageningen en grote bedrijven die zich met ecologische teelt bezighouden.
