Wat is kokos precies en waar komt die van ons vandaan?
Waarom onze bakken met waterreservoir een speciale mix nodig hebben, hoe we na veel testen bij de kokosmix uitkwamen, wat die anders maakt dan gewone kokosblokken uit de winkel, en waar die vandaan komt
.jpg)
Vorig jaar kwamen we met ons nieuwe product: het waterreservoir voor onze MM-hero en -bamboobakken. Die werken heel goed, en iedereen is er blij mee.
Maar in droge en warme periodes zagen we soms toch iets raars: de mix droogde dan van bovenaf steeds verder uit, terwijl het reservoir nog gewoon vol zat. Nou was dat niet zo heel erg - je gaf dan gewoon wat extra water van bovenaf, maar echt blij waren we daar niet mee.
Dus gingen we uitzoeken wat er aan de hand was.
Hoe we bij kokos kwamen
Eerst dachten we dat het door de lonten kwam, maar dat maakte niet veel verschil. Toen voegden we van alles toe aan de mix, en begonnen we ook andere mengsels te testen. Onder andere mixen met veel kokos erin en zelfs op alleen kokosvezels.
Daarbij ontdekten we dat kokosvezels het water via de lonten veel sneller en constanter omhoog trekken dan de vezels van bruinveen, zelfs als ze helemaal uitgedroogd zijn. Daar zijn we dus op doorgegaan.
Waarom pure kokos niet geschikt is
Pure kokosvezels bevatten zouten en een te lage zuurgraad. Daar doen je planten het niet goed op. Om ze wel geschikt te maken, moeten de vezels eerst gespoeld en gebufferd worden.
Spoelen verwijdert de zouten uit de kokosvezels. Zout blokkeert namelijk de voeding die je toevoegt. Bufferen brengt de pH (zuurgraad) naar de juiste waarde: tussen de 6,5 en 7. Dan kunnen planten die voeding het beste opnemen.
Beide processen zijn behoorlijk duur. Standaard kokosblokken zijn daarom vaak alleen gespoeld of helemaal onbehandeld. De pH ligt dan te laag en het zoutgehalte te hoog. Dat beschadigt wortels en zorgt ervoor dat planten voeding niet goed kunnen opnemen.
Beide processen zijn behoorlijk duur. Standaard kokosblokken zijn daarom vaak alleen gespoeld of helemaal onbehandeld. De pH ligt dan te laag en het zoutgehalte te hoog. Dat beschadigt wortels en zorgt ervoor dat planten voeding niet goed kunnen opnemen.
Maar er zijn een paar bedrijven in Nederland die wel bekend staan om de hoge kwaliteit. Daar bestelden we een flink aantal (dure!) blokken, gemaakt van vrij fijne vezels. En inderdaad: die trokken het vocht heel goed op.
Graag vochtig - maar niet teveel - én luchtig
Maar toen ontstond er een nieuw probleem: onze bakken zijn maar 20 centimeter diep. Die fijne vezels trokken het vocht via de lonten zó goed op, dat ze van onder tot boven kletsnat werden. En dat wilden we ook weer niet.
Want door al die nattigheid zakte het mengsel weer in en werd ook meteen minder luchtig. De planten deden het steeds minder goed, en het onderste blad begon te rotten. Dus voegden we perliet en vermiculiet toe, maar dat maakte het helaas niet beter.
Tot een kokosspecialist mij vertelde: ’Wat jij nodig hebt, Jelle, zijn grovere vezels - het liefst met kleine stukjes kokosschil erbij. Daardoor blijft de mix luchtig en door de grovere vezels trekt het water niet helemaal door naar boven, maar stopt het op de goede hoogte.'
Dat was dé oplossing. Want toen we die mix testten, deed-ie precies wat we wilden: de mix werd mooi vochtig, niet te nat, en bleef ook luchtig genoeg voor de wortels.
Dat laatste is heel belangrijk, want planten ademen ook met hun wortels. In een mix die te compact of te nat is kunnen ze dat niet en gaan ze rotten.
Dat was dé oplossing. Want toen we die mix testten, deed-ie precies wat we wilden: de mix werd mooi vochtig, niet te nat, en bleef ook luchtig genoeg voor de wortels.
Dat laatste is heel belangrijk, want planten ademen ook met hun wortels. In een mix die te compact of te nat is kunnen ze dat niet en gaan ze rotten.
MM-kokosmix: met stukjes kokosschil.
Waar komt onze kokos vandaan?
Kokosvezels komen voornamelijk uit India en Sri Lanka. Daar worden al zo'n 40 jaar op grote schaal kokosnoten geteeld en verwerkt. De vezels zitten in de schil, zijn dus een afvalproduct van de kokosnoot, maar worden al tientallen jaren hergebruikt als vervanging van turf.
Maar zoals we al zeiden: lang niet alle bedrijven leveren vezels die geschikt zijn voor onze moestuinbakken: waarin je jaar in jaar uit je planten kweekt.
Uiteindelijk vonden we er twee: een in India en een in Sri Lanka. Beide bedrijven staan in een prachtig gebied, zijn goed voor hun personeel, en hebben alle nodige certificaten. Als je naar hun websites gaat en de foto's ziet, denk je meteen: ja, daar wil ik zaken mee doen.
Maar zoals we al zeiden: lang niet alle bedrijven leveren vezels die geschikt zijn voor onze moestuinbakken: waarin je jaar in jaar uit je planten kweekt.
Uiteindelijk vonden we er twee: een in India en een in Sri Lanka. Beide bedrijven staan in een prachtig gebied, zijn goed voor hun personeel, en hebben alle nodige certificaten. Als je naar hun websites gaat en de foto's ziet, denk je meteen: ja, daar wil ik zaken mee doen.
Voor- en nadelen van kokos
De voordelen:
Ik begin met dat je hiermee geen turf meer gebruikt. Waarvoor duizenden jaren oude turfvelden worden afgegraven. Kokosvezels zijn een restproduct van de kokosnotenteelt, en die groeien jaar in jaar uit aan de kokospalmen.
Maar voor jouw Makkelijke Moestuin zijn de volgende minstens zo belangrijk:
Ik begin met dat je hiermee geen turf meer gebruikt. Waarvoor duizenden jaren oude turfvelden worden afgegraven. Kokosvezels zijn een restproduct van de kokosnotenteelt, en die groeien jaar in jaar uit aan de kokospalmen.
Maar voor jouw Makkelijke Moestuin zijn de volgende minstens zo belangrijk:
- De kokos houdt vocht uitstekend vast én neemt het makkelijk op, en dat is vooral bij het gebruik van onze waterreservoirs heel belangrijk.
- De grove structuur van de vezels - met kleine stukjes kokosschil erbij - maakt dat de mix nooit te nat wordt en bovendien heel luchtig blijft: zodat de wortels goed kunnen ademen.
- De blokken zijn compact en licht, en hebben weinig verpakking nodig. Sjouw je normaal zware zakken naar je bak? Dat is hier een stuk minder.
- De mix blijft mooi los en is fijn om in te werken.
- En als laatste: kokosvezels maken je handen niet vuil. Klein detail, maar echt fijn 😊
Fijn om in te werken en geen vieze handen :-)
De nadelen:
De nadelen:
- De kokos wordt geleverd als geperste blokken. Dat betekent dat je ze eerst moet opwellen voor gebruik. Daarvoor leg je ze in je bak, voeg je veel water toe, en dan moet je wachten totdat de blokken dat helemaal opzuigen, zodat je de vezels kunt losmaken. Dat kost je dus wat tijd.
- Omdat er in kokos geen voeding zit - en ook geen bodemleven om die voeding om te zetten zodat je planten die kunnen opnemen - moet je die eerst daarmee aanvullen*.
*Daarom leveren we de kokosblokken ook niet meer los, maar als de complete Makkelijke Moestuingrond.
Wanneer gebruik je moestuingrond met kokos - en wanneer niet?
Tuinier je met onze waterreservoirs, dan raden we van nu af aan om daarbij kokos te gebruiken.
Koop je een nieuwe bak met een waterreservoir?
Dan raden we aan om die te vullen met Makkelijke Moestuingrond. Omdat die net iets beter werkt met waterreservoirs.
Heb je al een bak met een waterreservoir, en zit daar nu de klassieke MM-mix in?
Dan blijf je die gewoon gebruiken. Het enige verschil met de kokosmix is dat je met de MM-mix in de zomer af en toe moet checken of de bovenste laag niet te veel uitdroogt. Want als dat wel het geval is, moet je weer een paar keer van bovenaf water geven.
Wat je wél kunt doen, is je mix in het begin van het seizoen aanvullen met Makkelijke Moestuingrond in plaats van een zak MM-mix. Omdat de kokosvezels veel langzamer afbreken dan de compost en de houtvezels die in de MM-mix zitten, krijg je vanzelf steeds meer kokosvezels in je bak.
Gebruik je een bak zonder waterreservoirs en zit daar al MM-mix in?
Dan hou je dat zo 🙂 Maar ook die kun je aan het begin van het seizoen wel aanvullen met de nieuwe moestuingrond. Dan gaat het maar om een paar blokken, en dat is prima te doen. De MM-mix en de moestuingrond gaan prima samen.
Gebruik je een bak zonder waterreservoirs en is die nu nog leeg?
Dan raden we de gewone MM-mix aan. Die werkt bij bakken zonder waterreservoirs net zo goed, en is voor jou een stuk makkelijker.
Koop je een nieuwe bak met een waterreservoir?
Dan raden we aan om die te vullen met Makkelijke Moestuingrond. Omdat die net iets beter werkt met waterreservoirs.
Heb je al een bak met een waterreservoir, en zit daar nu de klassieke MM-mix in?
Dan blijf je die gewoon gebruiken. Het enige verschil met de kokosmix is dat je met de MM-mix in de zomer af en toe moet checken of de bovenste laag niet te veel uitdroogt. Want als dat wel het geval is, moet je weer een paar keer van bovenaf water geven.
Wat je wél kunt doen, is je mix in het begin van het seizoen aanvullen met Makkelijke Moestuingrond in plaats van een zak MM-mix. Omdat de kokosvezels veel langzamer afbreken dan de compost en de houtvezels die in de MM-mix zitten, krijg je vanzelf steeds meer kokosvezels in je bak.
Gebruik je een bak zonder waterreservoirs en zit daar al MM-mix in?
Dan hou je dat zo 🙂 Maar ook die kun je aan het begin van het seizoen wel aanvullen met de nieuwe moestuingrond. Dan gaat het maar om een paar blokken, en dat is prima te doen. De MM-mix en de moestuingrond gaan prima samen.
Gebruik je een bak zonder waterreservoirs en is die nu nog leeg?
Dan raden we de gewone MM-mix aan. Die werkt bij bakken zonder waterreservoirs net zo goed, en is voor jou een stuk makkelijker.
Hoe werkt dat met die blokken kokos?
Die blokken zijn dus samengeperste kokosvezels. Die zijn kurkdroog en die moet je dus nat maken. Dan wellen ze op en laten die vezels los.
Dat gaat het makkelijkst als je ze op de waterreservoirs legt, want het water daaruit wordt ook via de lonten omhoog getrokken. Dan krijgen die blokken zowel van onder als van boven water.
Als de vezels allemaal los zijn, voeg je er de voeding en wormencompost aan toe en schep je alles nog eens goed door elkaar. Dan nog even het raster erop en je bent klaar om te zaaien.
Kost even wat tijd, maar is best leuk om te doen:
Dat gaat het makkelijkst als je ze op de waterreservoirs legt, want het water daaruit wordt ook via de lonten omhoog getrokken. Dan krijgen die blokken zowel van onder als van boven water.
Als de vezels allemaal los zijn, voeg je er de voeding en wormencompost aan toe en schep je alles nog eens goed door elkaar. Dan nog even het raster erop en je bent klaar om te zaaien.
Kost even wat tijd, maar is best leuk om te doen:
Om een losse kokosmix te krijgen, moet je de blokken eerst veel water geven.
Een uitgebreide instructie vind je hier.
Een uitgebreide instructie vind je hier.
Veelgestelde vragen
Kan ik kokosblokken uit de bouwmarkt of tuincentrum gebruiken in mijn moestuinbak?
Dat raden we echt af. Standaard kokosblokken zijn niet gebufferd, bevatten vaak te veel zouten en zijn te fijn van structuur voor gezonde wortels op de lange termijn.
Bovendien krijg je daar geen voeding en wormencompost bij, en zullen je planten het daarop niet zo goed doen.
Dat raden we echt af. Standaard kokosblokken zijn niet gebufferd, bevatten vaak te veel zouten en zijn te fijn van structuur voor gezonde wortels op de lange termijn.
Bovendien krijg je daar geen voeding en wormencompost bij, en zullen je planten het daarop niet zo goed doen.
Wat als de kokos helemaal uitdroogt? Geen probleem. Vul het waterreservoir en je zult merken dat de kokos via de lonten weer vrij snel vochtig wordt. Als je dat sneller wilt, dan kun je ook wat water van bovenaf geven.
Hoe lang gaat kokos mee? Kokosvezels vergaan nauwelijks. Daarom blijft de Makkelijke Moestuingrond jarenlang rul en luchtig en je hoeft 'm dus nooit te vervangen. Hooguit een beetje aanvullen.
De voeding vul je wel regelmatig aan, bijvoorbeeld als je een vak leegoogst en er dan weer een nieuwe groente inzet. Of tijdens het groeiseizoen bij de groentes die lang in een vak staan - zoals tomaten - elke vier tot zes weken. Gebruik je de gratis Makkelijke Moestuin app dan helpt die je daaraan herinneren.
Moet ik perliet toevoegen aan de kokos? Nee. De grove structuur met kokosschilstukjes zorgt al voor genoeg lucht. Perliet raden we wél aan als je de gewone MM-mix in een bak met waterreservoir gebruikt.
Hoe lang gaat kokos mee? Kokosvezels vergaan nauwelijks. Daarom blijft de Makkelijke Moestuingrond jarenlang rul en luchtig en je hoeft 'm dus nooit te vervangen. Hooguit een beetje aanvullen.
De voeding vul je wel regelmatig aan, bijvoorbeeld als je een vak leegoogst en er dan weer een nieuwe groente inzet. Of tijdens het groeiseizoen bij de groentes die lang in een vak staan - zoals tomaten - elke vier tot zes weken. Gebruik je de gratis Makkelijke Moestuin app dan helpt die je daaraan herinneren.
Moet ik perliet toevoegen aan de kokos? Nee. De grove structuur met kokosschilstukjes zorgt al voor genoeg lucht. Perliet raden we wél aan als je de gewone MM-mix in een bak met waterreservoir gebruikt.
Kan ik kokos ook in bakken zonder waterreservoir gebruiken? Dat kan. Houd er dan wel rekening mee dat je zelf regelmatig water moet geven.
Waarom leveren jullie de kokos in de moestuingrond als geperste blokken en niet als losse vezels? Geperste blokken zijn compact. Je bestelt een veel kleiner pakket dan bij zakken losse mix - minder verpakkingsmateriaal, minder transport, geen zware pallets. Wel moet je de blokken zelf losmaken in je bak, en dat kost wat meer tijd dan een zak leegkiepen.
Wat is het verschil tussen onbehandelde kokosvezels en vezels die wel gespoeld en gebufferd zijn? Spoelen verwijdert de zouten die in de kokosvezels zitten en verbetert dus de zuurgraad (pH). Bufferen vult de vezels op met calcium, zodat ze de voedingsstoffen die jij later toevoegt niet zelf opslurpen. Onbehandelde of alleen gespoelde kokosvezels hebben een te hoog zoutgehalte en concurreren met je planten om voeding - waardoor de wortels beschadigen en je planten niet meer goed groeien.
Wat is het verschil tussen onbehandelde kokosvezels en vezels die wel gespoeld en gebufferd zijn? Spoelen verwijdert de zouten die in de kokosvezels zitten en verbetert dus de zuurgraad (pH). Bufferen vult de vezels op met calcium, zodat ze de voedingsstoffen die jij later toevoegt niet zelf opslurpen. Onbehandelde of alleen gespoelde kokosvezels hebben een te hoog zoutgehalte en concurreren met je planten om voeding - waardoor de wortels beschadigen en je planten niet meer goed groeien.
Is de Makkelijke Moestuingrond biologisch?
Nee, omdat die niet als biologisch gecertificeerd is. Zo'n keurmerk is duur en bij kokosvezels zegt dat ook niet zoveel. Kokosbomen groeien vanzelf, meestal in tropische kustgebieden, op kleine familiebedrijven, en zonder pesticiden of kunstmest.
Nee, omdat die niet als biologisch gecertificeerd is. Zo'n keurmerk is duur en bij kokosvezels zegt dat ook niet zoveel. Kokosbomen groeien vanzelf, meestal in tropische kustgebieden, op kleine familiebedrijven, en zonder pesticiden of kunstmest.
Toch heeft onze kokosleverancier wel twee certificaten die daar iets over zeggen: RHP en OMRI-listed.
RHP is een onafhankelijke Nederlandse kwaliteitsstandaard die garandeert dat het product veilig is om groentes in te telen: geen schadelijke stoffen, de juiste pH, de juiste samenstelling.
OMRI is een Amerikaanse organisatie die beoordeelt of een product geschikt is voor gebruik in biologische teelt. Een OMRI-listing betekent dus niet dat de kokosmix zelf biologisch gecertificeerd is, maar wél dat je hem mag gebruiken als je biologisch wilt tuinieren.
Heeft jullie kokosmix iets te maken met palmolie?
Nee, helemaal niets. Kokosnoten en palmolie komen van twee totaal verschillende bomen.
Palmolie komt van de oliepalm, die in grote monoculturen geteeld wordt in Zuidoost-Azië, en die teelt heeft terecht een slecht imago.
Kokosnoten groeien langs tropische kusten, op kleine familiebedrijven in India en Sri Lanka.
De vezels in onze kokosmix zijn een bijproduct van de kokosnoot - de schil die anders als afval achterblijft. De naam 'palm' is dus de enige overeenkomst.
RHP is een onafhankelijke Nederlandse kwaliteitsstandaard die garandeert dat het product veilig is om groentes in te telen: geen schadelijke stoffen, de juiste pH, de juiste samenstelling.
OMRI is een Amerikaanse organisatie die beoordeelt of een product geschikt is voor gebruik in biologische teelt. Een OMRI-listing betekent dus niet dat de kokosmix zelf biologisch gecertificeerd is, maar wél dat je hem mag gebruiken als je biologisch wilt tuinieren.
Heeft jullie kokosmix iets te maken met palmolie?
Nee, helemaal niets. Kokosnoten en palmolie komen van twee totaal verschillende bomen.
Palmolie komt van de oliepalm, die in grote monoculturen geteeld wordt in Zuidoost-Azië, en die teelt heeft terecht een slecht imago.
Kokosnoten groeien langs tropische kusten, op kleine familiebedrijven in India en Sri Lanka.
De vezels in onze kokosmix zijn een bijproduct van de kokosnoot - de schil die anders als afval achterblijft. De naam 'palm' is dus de enige overeenkomst.