Een moestuin zonder bonen? Onmogelijk

Een moestuin en bonen. Of je nu een enkele moestuinbak hebt of een mega-grote volkstuin: bonen horen erbij.

Oók in de Makkelijke Moestuin.
Jelle Makkelijke Moestuin plukt spekbonen
Spekbonen oogsten van het klimrek

In elke moestuin horen boontjes?

Ja. Wat mij betreft wel.

Verse boontjes uit eigen tuin zijn hartstikke lekker: veel lekkerder dan die uit de winkel. Ze zijn vrij makkelijk te telen, nemen weinig ruimte in, en geven een grote opbrengst.
Spekbonen uit de moestuinoogsten: de lekkerste sperziebonen die er zijn
Oogsten spekbonen
Met de oogst kan je van alles doen: koken, roerbakken, kort-gekookt door salades en door de soep.

Ik eet ze veel en teel ze elk jaar. Vooral bonen waar je de verse peulen van eet, zoals sperziebonen. Droogbonen die je teelt voor de bonen zelf - zoals witte en bruine bonen - teel ik niet.

Vrij makkelijk telen? Zijn er dan ook haken en ogen?

Dat valt reuze mee. Maar bonen houden van lekker mooi weer en niet van natte voeten.

Bonen zaai je van begin mei tot eind juni. Dan moet het wel warm en droog zijn, want bij kou en regen komen de bonen niet goed op. En laat dat nu net geen garantie zijn in Nederland.
Zaailingen van spekboon
Zaailingen van spekboon
Bovendien zijn de jonge zaailingen erg kwetsbaar voor nachtvorst. En voor slakken.

Maar komen de plantjes ongeschonden door de eerste weken heen, dan is het verder appeltje-eitje. Dan hoef je er amper meer naar om te kijken, tot het moment dat je kan oogsten.

Zaai je bonen voor

Na een aantal jaren met koude meimaanden, zaai ik mijn boontjes voortaan voor. Want zaailingen van bonen kan je goed verplanten.

Voorzaaien doe je in een potje of bakje met een mengsel van half Makkelijke Moestuinmix en half voorzaaivermiculiet.
Bonen voorzaaien in potjes met vermiculiet en Makkelijke Moestuinmix
Bonen voorzaaien in half vermiculiet / half Makkelijke Moestuinmix
In de app staat precies beschreven hoe je dat moet doen, maar het komt hier op neer:

Vul een potje met een gaatje onderin - zodat het goed kan afwateren - met het half/half mengsel. Maak de mix vochtig en druk er 10-12 bonen in, ongeveer 2-3 cm diep. Dan dek je het potje af met wat huishoudfolie en zet je het potje op een warme plek.

Tussen 4 tot 7 komen de eerste kiemen tevoorschijn. Dan haal je het folie weg, zet je het potje goed in het licht, en na nog een dag of 4 mogen ze naar je bak.
Voorgezaaide snijbonen
Voorgezaaide snijbonen
Daar maak je ruime gaatjes of geultjes in de mix en zet je de zaailingen erin. Worteltjes naar beneden en groen naar boven 😉.

Geef ze wat water, maar alweer: niet te veel.
Net opgekomen snijbonen
Zaailingen van de snijbonen

Zaaien in een MM-mini

Dat voorzaaien hoef je niet te doen als je je bonen in een MM-mini of Planty teelt.

Omdat je die bij koud en nat weer makkelijk even binnen zet, kan je daar rechtstreeks in zaaien.
Bonen zaaien in Makkelijke Moestuin mini-pot
MM-mini met boterbonen in de kas

Zo lang mogelijk oogsten

Zelf probeer ik de oogst zo lang mogelijk te rekken door vroeg te beginnen met zaaien en zo lang mogelijk daarmee door te gaan.

Als je stambonen én stokbonen teelt, oogst je met een beetje mazzel vanaf begin juli tot aan de eerste vorst.

Soms oogst ik zelfs nog in november:
Laatste oogst stokbonen op 10 november 2019
Laatste oogste stokbonen op 10 november 2019

Wat is het verschil tussen stambonen en stokbonen?

Het belangrijkste verschil is de hoogte.

Stam- of struikbonen worden ongeveer 40 tot 60 cm hoog. Er passen 9 plantjes in een vak van 30 bij 30 cm.

Tijdens de groei geef je ze steun door er een u-vorm van tuingaas overheen te zetten. Zo hou je ze netjes rechtop en binnen het vak.
Geef stambonen steun met een rekje van tuingaas
Rekje van tuingaas geeft steun aan stambonen
Stokbonen worden hoog en blijven maar groeien. Geef je ze de kans, dan halen ze met gemak de drie meter of meer.

Op die hoogte is het lastig plukken. Onze klimrekken zijn dus 2 meter hoog. Komen de planten daar bovenuit, dan leid ik de ranken naar opzij.
Stokbonen groeien boven klimrek uit
Stokbonen komen boven klimrek uit
Er passen 8 planten in een vak: 4 aan de voorkant van het klimrek en vier aan de achterkant.

En verder?

Stamboontjes bloeien eerder. Je kan er dus sneller van oogsten: al na een week of acht.

De oogst duurt ongeveer twee weken en als je alle boontjes geplukt hebt, haal je de planten eruit.
Stamboontjes of lage sperziebonen oogsten
Stamboontjes oogsten
Om lang te oogsten zaai je vanaf half mei tot eind juni elke twee weken een nieuw vak in. Dan pluk je van half juli tot half september.

Bij stokbonen is dat anders. Die stoppen eerst al hun energie in de groei omhoog. Ze bloeien later dan de lage soorten en bij optimaal weer pluk je de eerste bonen na een week of negen.

Daar staat tegenover dat stokbonen blijven doorgroeien en bloeien. Er komen dus telkens nieuwe bonen aan dezelfde planten en je hoeft geen nieuwe vakken in te zaaien.

Zijn er veel verschillende soorten?

Ja, best wel. Honderden. Alleen al van de ‘gewone’ sperzieboon kan je veel soorten vinden. Dan heb je ook nog snijbonen, spekbonen, pronkbonen, boterbonen, naaldbonen, chinese bonen en kousebandbonen. Dan ben ik er vast nog een aantal vergeten.

Daarnaast zijn er nog bonen waarvan je alleen de bonen eet: vers of gedroogd. Bruine bonen, witte bonen, noem maar op. Soms kan je van dat soort bonen ook al de jonge peulen eten, zoals van de kievitsboon:
Drie stadia van de Kievitsbonen: eetbare peulen, verse bonen en droge bonen
Kievitsbonen: eetbare peulen, verse bonen en droge bonen

Welke bonen teel je zelf?

Omdat ik veel bakken heb en veel klimrekken, teel ik én stambonen én stokbonen. Door de jaren heen probeerden we al veel soorten uit, maar nu houden we het bij 4 soorten.

Twee lage stambonen:

Twee hoge stokbonen:

Waar kan je ze kopen?

Wat denk je? In de shop natuurlijk 😀.

Op de zakjes staat precies hoe en waar je ze moet zaaien in je Makkelijke Moestuinbak. En uitgebreider in de app.
Je kan de zakjes los kopen, maar ook in voordelige pakketjes. De stokbonen zitten in het zadenpakket Klimmers, en de stambonen in het zadenpakket Seizoen.

Succes!

PS: Voorheen verkochten we ook de Kievitsboon. De teelt ervan is hetzelfde als stambonen.