Begin september: stoppen met zaaien of doorgaan?

Ochtendnevel in de Makkelijke Moestuin
Ochtendnevel in de Makkelijke Moestuin

“Hoi, doen jullie nu nog wat in je tuin? Of is het seizoen al afgelopen?”

Rond eind augustus kom je die vraag vaker tegen op de community. Als je de eerste ochtendnevel ziet, kan ik me dat ook wel een beetje voorstellen.

Maar stoppen? Nu al? Het is nog niet eens herfst. En vóór de winter invalt kan je nog van alles doen. 

Vaak gaat het rond deze tijd juist hartstikke goed. Zaadjes komen supersnel op en de planten die er al staan krijgen er weer helemaal zin in. Zelfs de planten die je al zo’n beetje afgeschreven had. 

Kom, ik neem je mee op een rondje door mijn tuin:

Nieuwe energie

Veel groentes lijken er weer helemaal zin in te hebben.

De snij- en spekbonen wilde ik een paar weken geleden al bijna weghalen, zo zielig zagen ze eruit.

En moet je nu zien:
Nieuwe spekbonen in september in de Makkelijke Moestuin
Nieuwe spekbonen in de maak

Ze maken nieuw blad en uitlopers aan en er komen weer nieuwe bloemetjes. 

De boterboontjes die ik eind juli nog zaaide - ja ja, volgens de app is dat veel te laat 😉 - staan er nu veelbelovend bij. 

In juli gezaaide boterboontjes staan er begin september prima bij
De eind juli gezaaide boontjes beginnen nu te bloeien

Een lange, hete zomer helpt daar goed bij. En dan maar hopen dat het weer lang genoeg zacht blijft.

Komkommers, tomaten en courgettes

Ook die houden voorlopig nog niet op. 

Komkommers

De komkommers bloeien nog uitbundig: 

Bloeiende komkommer Makkelijke Moestuin begin september
Nieuwe komkommertjes

Alsof we nog niet genoeg hebben: in de koelkast staan al schalen vol:

Komkommers bewaar je lang in de koelkast in een vochtige theedoek
Komkommers blijven lang goed in een vochtige theedoek in de koelkast

De plant zelf zal nu snel lelijk worden, maar met een beetje mooi weer kunnen er nog lang nieuwe komkommertjes groeien. 

Courgettes

Ook de courgettes blijven maar groeien. Ik moet ze om de paar dagen weer een stukje verder opbinden: 

Bind de klimmende courgette regelmatig op aan het klimrek
Bind de klimmende courgette regelmatig op

Met regen en kouder weer steekt meeldauw snel de kop op. Ik spotte al de eerste tekenen: 

Bij vochtig en kouder weer steekt meeldauw snel de kop op
De eerste meeldauw komt tevoorschijn

Mijn remedie is simpel: ik knip het aangetaste blad gewoon weg. Zo hoop ik verspreiding zoveel mogelijk te voorkomen. 

Meer tips tegen meeldauw - en hoe je het herkent - vind je hier. 

Maar zelf vind ik dat bij courgettes en pompoenen al snel te veel gedoe. Mijn ervaring is dat planten met meeldauw het nog best lang volhouden. Meestal lang genoeg tot de echte kou invalt. De vruchten zelf hebben er geen last van.  

Tomaten

De gele struiktomaatjes kunnen echt niet voller hangen: 

Bomvolle gele kerstomaat Gourmandise in Planty growbag
De gele struiktomaat in een Planty

Maar ook de balkontomaat doet het super goed:

Balkon tomaat Maya in een Planty (of MM-mini)
Balkon tomaat in een Planty

Maar ook van de rode Sweety oogsten we dagelijks massa's honingzoete tomaatjes. 

Hoogste tijd om te toppen

Als je nog zoveel mogelijk rijpe tomaatjes wilt oogsten, dan moet je de hoge planten nu echt wel toppen. Daardoor gaat alle energie naar het afrijpen van de tomaten, in plaats van naar het aanmaken van nieuw blad en bloemen. 

Toppen is simpelweg de hoofdstengel afknippen boven de laatste tros tomaatjes:

Top tomatenplanten eind augustus
Getopte tomatenplant

Maar let op: top je een tomatenplant dan groeien er direct meer dieven, dus haal die ook weg zodra je ze ziet. 

De planten verdienen in deze tijd sowieso niet meer de schoonheidsprijs: 

Knip lelijk blad van tomaten in het najaar zoveel mogelijk weg
Lelijk blad bij tomaten

Knip het lelijke blad radicaal weg, dat doen kwekers ook:

Kale tomatenplanten: zolang je een paar bladeren laat zitten geeft dat niets
Kale tomaten eind augustus

Haal ook het blad weg dat zon wegneemt van de tomaten die er hangen. 

Zolang je maar een blad of 4-5 laat zitten maakt de plant nog voeding aan.

Tomatenziekte

Als het rond deze tijd wat vaker regent, hou ik mijn buitentomaten goed in de gaten. Want daardoor is de kans op de tomaten- of aardappelziekte -  [Phytophthora infestans] -  weer groter.

Lees hier wat het is en wat je ertegen kan doen.

Zodra ik het eerste aangetaste blad zie haal ik het meteen weg. Net als de tomaatjes die een vreemde kleur krijgen.

Tomaten

Ook de tomaten doen het dit jaar uitzonderlijk goed, zowel binnen als buiten.

Tijd om te toppen

Tomatenplanten blijven groeien.

Wil je zoveel mogelijk rijpe tomaatjes oogsten, dan kan je ze nu beter toppen. Dan gaat alle energie naar het afrijpen van de tomaten, in plaats van naar het aanmaken van nieuw blad en bloemen.
Toppen van tomatenplanten in september
Getopte tomatenplant
Knip daarom de hoofdstengel af boven de laatste bloemstengel waaraan je al wat kleine tomaatjes ziet.

Haal ook het blad weg dat zon wegneemt van de tomaten die er hangen. Zolang je maar een blad of 4-5 laat zitten maakt de plant nog voeding aan.

Tomatenziekte

Nu het wat vaker regent hou ik mijn buitentomaten goed in de gaten. Want daardoor is de kans op de tomaten- of aardappelziekte - Phytophthora infestans - weer groter.

Gelukkig heb ik nog niets gezien, maar zodra ik het eerste aangetaste blad zie haal ik het meteen weg. Net als de tomaatjes die een vreemde kleur krijgen.

Sugarsnap en peultjes

Zaaide je begin augustus nog wat peultjes en sugarsnaps, dan beginnen die nu goed te groeien.

Afhankelijk van hoe het weer was, komen nu de eerste bloemen, en misschien volgen de peultjes ook al snel.

Let op dat je die snel plukt, want in deze tijd van het jaar willen de planten maar een ding: zo snel mogelijk zaden maken. De erwten groeien dus sneller dan in het voorjaar, en voor de peultjes wil je dat eigenlijk niet. Maar troost je: de erwten zijn ook erg lekker.

In peultjes groeien in het najaar de erwten sneller dan normaal
De erwten in de peultjes groeien in deze tijd extra snel

Oogsten, oogsten, oogsten

Ondertussen oogsten we ons suf aan komkommers, tomaten en courgettes, we schamen ons bijna over zoveel opbrengst. Daarom zetten we regelmatig maar iets aan de straat:

Overschot oogst Makkelijke Moestuin zetten we aan de straat
Gratis groente aan de straat

Gaat altijd alles zo goed?

Welnee. Want tijdens een hittegolf - nu al een paar zomers op een rij - sneuvelt er ook het een en ander. Dan komen er ook veel irritante kleine beestjes. Die hebben blijkbaar geen enkele moeite met extreme temperaturen.

Saskia is er altijd heel snel bij om de missers weg te rukken, dus veel kan ik je daarvan niet laten zien. 

Behalve deze snijbiet die is doorgeschoten: 

Doorgeschoten snijbiet begin september
Doorgeschoten snijbiet

Da's best bijzonder want normaal bloeien die pas in het 2e jaar. 

Palmkool ziet er rond deze tijd vaak ook nogal gehavend uit. Met dank aan de vlinders en rupsen 😉.

Maar je zal zien: die staat er dit najaar weer prachtig bij. De planten zijn ijzersterk. 

almkool kan goed tegen vraatschade van rupsen
Palmkoolplanten blijven groeien

Hou je vakken gevuld

Het seizoen is nog lang niet afgelopen. Met een beetje mazzel duurt het nog twee tot drie maanden voor het echt koud wordt.

Wees ook niet te bang om af en toe wat te verwijderen als je nog niet alles geoogst hebt. Als het meeste klaar is, haal ik de achterblijvers ook weg.
De laatste bieten uit het vak: haal de kleintjes ook weg
De kleine bietjes oogst ik ook
Lege vakken zaai je meteen weer in. Zo maak je optimaal gebruik van je bak.

Moestuin begin september: wat kan je nu nog zaaien?

Kijk je in de app dan zie je dat het nu tijd is voor:

Palmkool en kan ook. Die zaai je alvast voor het volgende jaar.

Net ingezaaide vakken Makkelijke Moestuin eind augustus/begin september
Net ingezaaide vakken

Geen zin meer?

Af en toe krijg ik een berichtje van iemand die zó moedeloos is geworden van de extreme hitte en droogte, aangevreten plantjes en andere ellende, dat ze het opgeven.

Ik snap dat wel, zeker als je net begonnen bent. Maar wat er nu hopeloos uitziet, kan over een poosje echt een plaatje zijn. Nergens zoveel variatie en nieuwe kansen als in een tuin.

Maar als je nu geen zin meer hebt is dat ook geen probleem. Ik verwaarloos mijn bakken ook wel eens. Maar zelfs dat kan leuk zijn.

Zo kwam ik vandaag dit tegen:
Viooltjes zaaien zichzelf uit
Spontaan opgekomen viooltjes
Dat onkruid is alleen maar leuk, toch?

Overwoekerde bakken

Denk even mee: stel dat jij je bakken compleet laat overwoekeren. Dan is er nog steeds niets aan de hand.

Een Makkelijke Moestuin maak je zó weer in orde. Je rukt alles weg, gooit er wat extra voeding door, schept alles lekker door en voilá: na amper een uurtje is je bak weer klaar om te zaaien.

Dat kan nu in september, maar ook volgend voorjaar.

Nu nog beginnen?

Ook dat kan zonder probleem.

Ook dat kan zonder probleem. Zelfs als je maar heel weinig ruimte hebt. Kijk maar onze Planty's of mini-MM's. In een eerdere blog lees je daar wat meer over.

Makkelijke Moestuinieren in Planty's of MM-mini's
Makkelijke Moestuinieren in Planty's en MM-mini's

Waarmee ik maar wil zeggen: niets moet, alles mag en doe vooral wat jij leuk vind. Daar heb je een moestuin voor, toch?

Want wat is nu leuker dan het plukken van zelfgekweekte groentes?!

Oogsten in september uit moestuinbakken
Een rondje moestuin

Zo, nu weet je hoe het er eind augustus / begin september in mijn Makkelijke Moestuin uitziet.

Laat je weten hoe het bij jou gaat? Dat kan door te posten op de community. Ik kijk er naar uit!

Tot snel,