Kan je vermiculiet vervangen door iets anders?

Die vraag krijg ik vaak. Vermiculiet is lastig te vinden en het is ook niet echt goedkoop.

Waarom zit er vermiculiet in de MM-mix?

Vermiculiet is een natuurlijk mineraal, net zoiets als mica.

Als het verhit wordt zet het uit (net als popcorn) en krijg je een soort harmonica-achtige korrels die veel lucht bevatten.

Maar het houdt ook heel veel water vast. En met dat water ook de voedingsstoffen uit bijvoorbeeld compost die anders bij een flinke regenbui maar zouden wegspoelen.

Fijn voor planten dus: die houden erg van lucht en vocht en voeding in de grond.

Daarom is vermiculiet een onvervangbaar onderdeel in de Makkelijke Moestuinmix.

Waarom zou je het willen vervangen?

Toch zijn er mensen die het liever willen vervangen door iets anders.

Omdat: 

  • ze het moeilijk kunnen vinden
  • ze denken dat het materiaal niet veilig is
  • ze zich afvragen of de vermiculietmijn wel goed met de mensen en het milieu omgaan
  • ze het prijzig vinden

Is vermiculiet duur?

Ja, een zak vermiculiet is best wel duur. Maar in tegenstelling tot veel andere grondstoffen vergaat het nooit.

Een zak van 100 liter kost rond de € 27,-. Maak je zelf een aardemix met het recept van Square Foot Gardening, dan heb je voor een standaardbak al snel een zak nodig. Tel daar de benodigde compost en turf die je nodig hebt bij op en je bent per bak zo'n 40 euro kwijt.

Vermiculiet zit ook in de kant-en-klare zakken Makkelijke Moestuinmix. Die is daarom ook duurder dan gewone zakken potgrond.

Maar troost je; je hoeft het maar één keer aan te schaffen. Je vult je bak maar één keer, en je bent voor de komende jaren klaar.

Het enige wat je in de loop van het jaar (en de jaren daarop) nog nodig hebt is Makkelijke Moestuin voeding en af en toe een zak nieuwe mix. Want elke keer als je een vak leegoogst vul je de mix aan met een schepje voeding.

Vermiculiet vervangen: alternatieven

In de afgelopen jaren zag ik al heel wat suggesties voorbij komen. In de mails dan, want ik heb het nooit zelf uitgeprobeerd. De vermiculiet vervangen door kleikorrels bijvoorbeeld.

Kleikorrels

Mijn ouders hadden vroeger hun kamerplanten op die korrels staan. Hydrocultuur noem je dat. Kleikorrels zuigen wel wat water op maar houden het niet goed vast. 
Kleikorrels
Kleikorrels
Ik kan me eerlijk gezegd ook niet zo goed voorstellen dat het lekker werken is in aarde waar veel van die grote, harde korrels in zitten. Ze zijn dus niet geschikt.

Watervasthoudende gelkorrels

Die worden ook wel voor potten en van die hanging-baskets gebruikt: ze houden lang vocht en voedingsstoffen vast. Precies zoals vermiculiet. Alleen zonder het luchtige.

Voor een klein zakje betaal je € 10,-. Veel duurder dus. Het lijkt me ook niet echt natuurlijk en al helemaal niet fijn: van die snotterige stukjes in je aardemix... Brrr!

Cocopeat


Cocopeat
Cocopeat
Dit hoor ik vaak. Cocopeat is gemaakt van de vezels van kokosnoten en zit vaak in dure potgrond. Het is dus een heel natuurlijk materiaal wat eindeloos aangevoerd kan worden. Uit de tropen, want hier groeien geen kokosbomen.

Bij het verwerkingsproces wordt extreem veel water gebruikt. Bovendien is de winning ervan vaak erg belastend voor het milieu en de arbeiders. Tel daar het vervoer bij op en het is lang niet zo milieuvriendelijk als het lijkt.

Het houdt vocht goed vast en neemt het ook makkelijk op, zelfs als het helemaal droog is. Net als vermiculiet dus.

Maar cocopeat vergaat - net als compost - en moet je dus telkens aanvullen. En dat echte luchtige van vermiculiet heeft het ook niet.

Bovendien houdt het geen voedingsstoffen vast. Dat doet vermiculiet wel.

Waarom geen perliet?

Perliet is een beetje vergelijkbaar met vermiculiet. Het houdt ook zuurstof en vocht met voedingsstoffen vast.

Het verschil is dat het veel minder vocht vasthoudt dan vermiculiet en juist gebruikt wordt voor planten die absoluut niet in te vochtige grond mogen staan.
Potgrond met perliet
Potgrond met perliet
Koop in december kerstrozen. Dan zal je bijna altijd deze witte bolletjes in de aarde zien.

Perliet zorgt dus voor een goede en snelle afwatering. Zouden wij het in de Makkelijke Moestuinmix gebruiken dan moet jij veel vaker water geven. En dat willen we juist niet.

Alleen compost?

De SFG-foundation vervangt in ontwikkelingslanden de aardemix wel eens door pure compost. Omdat daar vermiculiet en turf moeilijk te krijgen zijn.

Alleen compost is echter vrij basisch en sommige planten willen dat niet. Het kán dus wel maar is niet ideaal.

Conclusie

Waar het op neer komt is dat ik reuze enthousiast ben over de Makkelijke Moestuinmix, inclusief de vermiculiet. 

Ik gebruik dus niets anders. 😉